دانلود كتاب فیزیک هالیدی

نویسنده / مترجم : دیوید هالیدی - رابرت رزنیک - کنت اس.کرین
زبان کتاب الكترونیك : فارسی
نوع فایل كتاب : PDF
 تعداد صفحات كتاب الكترونیك : 358
حجم فایل كتاب : 15.1 مگابایت

ادامه مطلب

• برچسب ها: نجوم، فیزیک، مطالب علمی، اخترفیزیک، کتاب های PDF، برچسب ها: دانلود، کتاب، هالیدی، آموزش، کتاب آموزشی، دانلود کتاب فیزیک، فیزیک هالیدی، کتاب فیزیک هالیدی، دانلود کتاب فیزیک هالیدی، مترجم کتاب فیزیک هالیدی، کتاب فیزیک هالیدی به زبان فارسی، دانلود کتاب فیزیک هالیدی به زبان فارسی، دانلود کتاب پی دی اف، دانلود کتاب فیزیک pdf، دانلود کتاب فیزیک هالیدی pdf، دانلود کتاب فیزیک هالیدی با حجم کم، دانلود رایگان کتاب فیزیک هالیدی، حل مسائل هالیدی، دانلود کتاب حل مسائل فیزیک، مسائل فیزیک، دانلود کتاب دیوید هالیدی، دانلود کتاب های فیزیک در ساحل فیزیک، دانلود کتاب فیزیک هالیدی با لینک مستقیم، کتاب فیزیک دبیرستان، کتابب های کمک آموزشی فیزیک، کتاب های کمک آموزشی فیزیک دبیرستان، نسخه اصلی کتاب فیزیک هالیدی، دانلود نسخه اصلی کتاب فیزیک هالیدی، ساحل، عرفان، اکبری، عرفان اکبری، ساحل فیزیک، مطالب، جالب، علمی، جدید ترین مطالب علمی، مطالب جالب، مطالب ساحل فیزیک، جدیدترین مطالب علمی،  

میکرو پرسوسور و كاربردهای آن

در این مقاله سعی شده در مورد میكروپرسوسور و كاربردهای آن بحث شود . در این راستا بیشتر به كاربرد میكروپرسوسور كارتهای هوشمند پرداخته ایم و در انتها به برخی از سوالات رایج در این راستا پاسخ داده ایم.

ادامه مطلب

اسیلوسکوپ رایانه ای

این مدار سیگنال های مختلفی از فرکانس های کمتر از یک کیلوهرتز را آماده می کند و شکل موج ها را روی صفحه نمایش رایانه نشان می دهد سخت افزار برای آماده کردن شکل موج استفاده می شود، سپس موج را به فرمت دیجیتال تبدیل می کند تا به رابط (Interfac) رایانه برسد.

ادامه مطلب

یك فرستنده ردیاب كوچك بسازید!

یك فرستنده ردیاب كوچك بسازید!

 

نویسنده:داوود رجبی




 

وقتی نیاز است چیزی را مكان یابی كنیم ، اولین حسی كه استفاده می كنیم حس بینایی است . توسط فرستنده ردیاب كه در اینجا شرح می دهیم ، شما می توانید «بشنوید». فرستنده ردیاب ، پالس هایی را به عنوان خروجی ارسال می كند كه می توان آنها در تقریبا در هر گیرنده FM دریافت كرد ، كه به صورت یك صدای بیپ تشخیص داده می شود.
با استفاده از گیرنده FM، می توان موقعیت چیزی را كه به دنبال آن هستیم جست و جو كنیم. وقتی سیگنال ارسالی تشخیص داده شد، به سادگی با تغییر موقعیت گیرنده ، سیگنال دریافتی كاهش یا افزایش می یابد و شما را قادر می سازد كه مسیر سیگنال را تشخیص داده و شیء مورد جست و جو را بیابید.

شرح مدار
 

فرستنده ردیاب یك مدار نسبتا ساده متشكل از 4 بخش مجزاست: مولتی ویبراتور ، سوئیچ انتقال ، مولد صدا و فرستنده FM.
مولتی ویبراتور برای كنترل سوئیچ انتقال به كارمی رود و سوئیچ ، مولد صورتی و فرستنده را در یك نرخ داده شده ، خاموش یا روشن می كند.
این امر كمك می كند ه مصرف توان به حداقل برسد. خروجی مولد های صوتی به فرستنده FM وارد می شوند كه یك بیپ دوره ای در محدود 88 تا 108 مگاهرتز تولید می كند كه می تواند با یك گیرنده FM معمولی تشخیص داده شود.
مولتی ویبراتور متشكل از ترانزیستورهای Q1 , Q2 خازن های C2, C1 و مقاومت های R1 , R4 است . مقادیر R3 , R2 برای تولید یك عرض پالس 300 میلی ثانیه ای با یك فاصله پالس 1500 میلی ثانیه ای انتخاب می شود . خروجی مولتی ویبراتور كه از كلكتور Q2 گرفته می شود به R5 و سپس بیس Q3 داده می شود. خروجی Q3 كه از امیتر آن گرفته می شود برای راه اندازیه Q4 به كار می رود . دو ترانزیستور Q3 و Q4 با هم ، سوئیچ انتقال را شكل می دهند.
وقتی خروجی مولتی ویبراتور مثبت شود، Q3 روشن شده و Q4 نیز on می شود. با روشن شدن Q4 امیتر Q6 ، زمین می شود كه باعث شده هر سینگنالی كه به بیس آن اعمال شود به آنتن انتقال یابد . قطعات Q5 ، R6 ،R7,R8 و ‍‍‍C3 مولد صوتی را شكل می دهند كه خروجی آن به بیس Q6 می رود.
در طول تناوب منفی خروجی مولتی ویبراتور ، Q3 و Q4 خاموش شده كه باعث خاموش شدن فرستنده می شود. قطعات Q6 ، R10 R11،R12،L1,L2 خازن C5 تا C9 بخش فرستنده مدار را تشكیل می دهند كه از زیر 88 مگا هرتز تا بالای 108 مگاهرتز كار می كند.
آنتن برای این مدار ، چیزی جز یك سیم عایق استاندارد به طول 6 تا 12 اینچ متصل شده به نقطه مناسبی در مدار نیست.
مدار به گونه ای طراحی شده كه توسط یك باتری 9 ولتی كار كند. با این وجود در ولتاژ 5 تا 18 ولت نیز كار می كند. ولتاژهای بالاتر ، سیگنال های خروجی قوی تری تولید می كند.
آنتن برای این مدار چیزی جز یك سیم عایق استاندارد به طول 6 تا 12 اینچ متثل شده به نقطه مناسبی در مدار نیست .
مدار به گونه ای طراحی شده كه توسط یك باتری 9 ولتی كار كند. با این وجود در ولتاژ 5 تا 18 ولت نیز كار می كند. ولتاژهای بالتر ، سیگنال های خروجی قوی تری تولید می كند.

فهرست قعات
 

مقاومت ها :
 

مقاومت ها 1/4 وات و 5 درصد هستند.
R1,R4=6800ohm(6k8)
R2=180k
R3=39k
R5,R11=10k
R6=100k
R7-R9=1k
R10=33ohm
R11=4700ohm(4k7)

خازن ها :
 

الكترولیت ، C1,C2,C4=10uF,16V
سرامیك ، C3,C5=0.01uF
مقاومت متغیر C6=1.5 to 3pF
مقاومت متغیر C7=10 to 50pF
سرامیك C8,C9=27pF

نیمه هادی ها:
 

Q1-Q4=2N2222(A), ( یا PN2222(A)

ترانزیستور NPNRF-Amp
 

Q5=2N2646,N-Chanel Uni-junction ترانزیستور
Vceo=40V,Vcbo=75V,Vebo=6V,Ic=600or 800mA.

دیگر قطعات :
 

L1=2.2uH
L2=7-turns #22 on 5/32-inch drillbit
برد مدار چاپی ، سیم ، باتری ، لحیم و...

پی نوشت ها :
 

این مقاله از کلوپ موج سوم در اختیار دانشمندان قرار گرفته است. کلوپ علمی موج سوم فضایی است برای تبادل نشر و تجربیات و اطلاعات علمی در زمینه های لکترونیک ، رایانه و روباتیک .برای کسب اطلاعات بیشتر و عضویت، می توانید به وب سایت های زیر مراجعه کرده و یا با نشانی های ذکر شده مکاتبه کنید.
www.twp.com
www.moj-sevom.com
Emil:[e-mail]
 

تعمیر کابل معیوب با استفاده از دستگاه نشتی یاب روغن

سابقا" تعیین محل نشتی، مستلزم حفاری ها و کاربرد روش منجمد ساختن های مکرر بود. روش هیدرولیکی که اساس آن، اندازه گیری مقاومت عایقی جریان روغن در داخل کابل است نخستین جایگزین برای روش انجماد می باشد. کابل های روغنی زمینی بخش عظیمی از خطوط انتقال برق را در بریتانیا و دیگر نقاط جهان تشکیل می دهند.
سیستم قدرت بریتانیا دارای حدود 800 کیلومتر کابل در حال سرویس در سطوح ولتاژ از 33 تا 400 کیلوولت می باشد. مقدار زیادی از این کابل ها در فاصله 25 تا 40 سال گذشته، نصب شده اند. بسیاری هم، حدود 60 سال است که تحت بهره برداری می باشند. بسیاری از این کابل ها بدون هیچ مشکلی در حال سرویس دهی در شبکه هستند. با این وجود، تعدادی از کابل ها در طول عمر خود به دلیل معیوب شدن سیستم نگهداری دچار نشتی روغن می شوند.
تشخیص و تعمیر سریع این نشتی ها از جنبه های فنی و زیست محیطی حائز اهمیت می باشد. سابقا" تعیین محل نشتی، مستلزم حفاری ها و کاربرد روش منجمد ساختن های مکرر بود. روش هیدرولیکی که اساس آن، اندازه گیری مقاومت عایقی جریان روغن در داخل کابل است نخستین جایگزین برای روش انجماد می باشد. این روش برای سیستم های کابل تک رشته و سه رشته و با همکاری شرکت EA Technology و U.K. Electricity Supply Industry ( صنایع تولید برق انگلیس ) ابداع شد.
براساس این روش دستگاهی، ساخته و روانه بازار گردید و با نتایج خوبی که نشان داد، مایه تشویق سازندگان به ساخت بهینه دستگاههای نشتی یاب شده است. روش هیدرولیکی تعیین محل نشتی به روش هیدرولیکی بر این اساس است که مقاومت اصطکاکی(frictional resistance) کابل در مقابل شارش روغن بین هر پایانه نشتی دار و نقطه نشتی اندازه گیری می شود. این کار با اندازه گیری دقیق شارش روغن در کابل و افت فشار در قسمت دارای نشتی انجام می گیرد. با بکارگیری فرمول ساده زیر برای جریان روغن تراکم ناپذیر، افت فشار (DP) در یک قسمت هیدرولیکی محاسبه میگردد : DP = Q × R × L بطوریکه Q میزان شارش روغن، R مقاومت هیدرولیکی روغن در مقابل جریان به ازای طول واحد و L طول کابل نشتی دار است.
دستگاه تعیین محل نشتی دستگاه مورد نیاز برای تعیین محل نشتی به روش هیدرولیکی معمولا" در دو واحد جداگانه سیار ساخته می شود که از دو خودروی جداگانه برای این عملیات استفاده می شود برای آزمایش کابل های تک رشته ای، یک خودرو کفایت می کند اما برای انجام آزمایش برروی کابل های سه رشته ای هر دو خودرو مورد نیاز هستند. هر واحد دارای یک مخزن سیال با فشار متغیر جهت تغذیه کابل در طول آزمایش می باشد. سیال از داخل یک سنجه اندازه گیری عبور داده می شود که دارای ترانسدیوسرهای شارش و فشار با حساسیت بالاست.
جهت تغذیه روغن با فشار متغیر میتوان از لوله های موقتی برای اتصال دستگاه نشتی یاب به کابل در نقاط مفصل های روغنی یا سرکابلهای سیستم در قسمتی از کابل که دارای نشتی است استفاده شود. یک کامپیوتر، داده های اندازه گیری شده را جمع آوری و تحلیل می کند. از آنجا که اندازه گیری روی کابل های تک رشته ای باید بطور مشابه در هر دو انتهای قسمت دارای نشتی صورت گیرد، دو مجموعه تجهیز باید با هم ارتباط مداوم داشته باشند. این کار اکنون با تلفن های موبایل GSM انجام می گیرد که جانشین ارتباطات رادیویی سابق شده است. نشتی ها اغلب در محل مفصل ها پیدا می شوند و حفاری نزدیکترین مفصل به محلی که برای نشتی پیش بینی شده، بصورت یک استاندارد در آمده است. اگر نشتی در آن پیدا نشود، محل مفصل بعدی حفر می گردد. به عنوان آخرین راه چاره هم از انجماد استفاده می گردد. پیدا کردن محل نشتی در اولین یا دومین حفر بدون انجماد در کار تعیین محل نشتی روغن کابل، موفقیت عملکرد دستگاه نشتی یاب محسوب می شود.
تا به امروز، از روش های هیدرولیکی برای تعیین محل نشتی در بیش از 1000 مدار توسط بهره بردارهای مختلف استفاده شده است. میزان موفقیت با این معیار که نشتی ها در اولین یا دومین حفر و بدون نیاز به انجماد پیدا شوند، بیش از 70 درصد بوده است. پرسنل نگهداری و تعمیرات که بطور ثابت برای کار با این تجهیزات تعیین شده اند بیشترین میزان موفقیت را بدست آورده اند. بنابراین تجربه و آشنائی با سیستم و مدار کابلها در امر تعیین محل نشتی روغن کابل، یک عامل بسیار مهم به حساب می آید.
با توجه به شرایط بهره برداری از کابلهای روغنی و حداقل فشار روغن قابل قبول در زمان بهره برداری کابلهای با نرخ نشتی 10 الی 100 لیتر در هفته بعنوان کابل معیوب منظور میگردند. اندازه گیری های دقیقتر، پردازش بهتر داده ها، همراه با تجربیات بهره برداری بیشتر، عملکرد این روش را بسیار بهبود بخشیده اند.
اگرچه در کار تعیین محل نشتی روغن کابل ها با این روش نیز محدودیت هایی وجود دارد. اما این روش، دقیقترین و عملی ترین روشی است که تا به حال پیشنهاد شده است. بطور خلاصه، مزیت روش هیدرولیکی نسبت به سایر روش ها کاهش میزان حفاری ها و هزینه های مربوطه، کاهش قطع برق و ترافیک مسیرها و همچنین تعیین سریعتر محل نشتی و کاهش آلودگی محیط می باشد.
منبع: http://www.tdworld.com

خنک کننده های سیستم

خنک کننده های سیستم

 

 

باید پذیرفت فناوری خنک کننده های آبی در کنار مزایای آن به علت قیمت بالایی که به نسبت خنک کننده های جامد دارد و همچنین کما بیش به علت پیچیدگی نصب و بکار گیری سبب میشود که اغلب کاربران به صورت محتاطانه به سوی آن بروند و از جهت شاید معرفی جدیدترین انواع خنک کننده های جامد خالی از لطف نباشد.
هنگامی که تصمیم میگیریم سرعت پردازنده و یا هر بخش دیگر از سیستم خود را افزایش دهیم و یا اینکه از سخت افزار های قوی تری در سیستم استفاده کنیم اولین چیزی که در ذهن ما نقش می بندد و آن را به خود مشغول می سازد گرماست.چیزی که ممکن است باعث ناپایداری و حتی نابودی سیستم شما گردد. در عین حال همواره افزایش دهندگان سرعت یا به اصطلاح اورکلاکر ها( over clockers ) به دنبل بهترین و سریع ترین سیستم خنک کننده ها برای سیستم خود میباشند.
البته ممکن است یک کاربر معمولی به همان فنی که به همراه پردازنده های شرکت اینتل و یا amd ارائه میشود اکتفاکند ،اما یک کاربر حرفه ای همواره به خاطر دارد که هر قدر گرما را از سیستم خود دور کند عمر آن را افزایش یافته، بر سرعت و راندمان کاری افزوده و مشکلات کمتری در رابطه با هنگ کردن و ناپایداری هابرای او به وجود خواهد آمد که البته امرخنک سازی به خصوص در مورد پردازنده یک بحث خیلی مهم می باشد و پایداری و کارایی سیستم به طور ویژه ای به درجه حرارت پردازنده بستگی دارد و تذکر این نکته در اینجا ضروری است که تجربه نشان داده است که حتی سیستم های خنک کننده خیلی ضعیف ، خیلی بهتر از فن و هیت سینک ( HeatSink ) خود پردازنده ، می توانندبه خنک کردن آن بپردازند. همانطور که در مقدمه اشاره شد ،معمولا وقتی صحبت از انتخاب یک سیستم خنک کننده برای پردازنده می شود ،کاربران معمولی کمتر به فکر انتخاب یک سیستم خنک کننده مایع ( Liquid cooling system ) ما افتند. چون معمولا این سیستم های خنک کننده ، قیمت بالاتری دارند و نیاز به آنها کمتر احساس می شود . ضمن اینکه اور کلاکر های حرفه ای که به دنبال ثبت رکورد ها ی خود هستند ،ممکن است حتی از سیستم های خنک کننده نیتروژن مایع نیز استفاده کنند.
به هر حال با توجه به نیاز و البته بودجه کاربر ، انتخاب یک سیستم خنک کننده مناسب برای پردازنده ، می تواند عملکرد آن را تا حد زیادی بهبود ببخشد. همچنین با توجه به اینکه به جز اورکلاکر های حرفه ای ،در حال حاضر و در میان جامعه کاربران ایرانی ،کمتر کسی ممکن است به فکر خرید یک سیستم خنک کننده مایع بیفتد ، تصمیم داریم که در این قسمت از تحقیق ،در مورد سیستم های خنک کننده جامد( Fan & Heatsink ) بحث کنیم.

Thermaltake BigThpoon VX
 

Big Thpoon برای تمام کسانی که با دنیای خنک کننده آشنا هستند، یک نام کاملا آشنا محسوب می شود ، چون Big Thpoon در حدود چند سلی است که در بازار مشاهده میشود و همواره مورد توجه بوده است.
Big Thpoon VX جدید ترین مدل این خنک کننده می باشد . این خنک کننده از پره های بزرگ آلومینیومی تشکیل شده است که 6لوله انتقال گرمای 6 mm مسی را احاطه کرده و به آنها جوش خورده است . همچنین این خنک کننده دارای یک فن 12 cm است که در صورت تمایل می تواند با یک فن دلخواه دیگر تعویض شود.این فن دارای یک تنظیم کننده سرعت می باشد که قادر است سرعت این فن را بین دو سرعت 1300rpm و 200rpm تغییر دهد. همچنین این فن می تواند جریان هوایی را در حدود 86.5cfm در بالاترین سرعت خود ایجاد کند . نکته دیگر میزان تولید صدای این خنک کننده می باشد که درسرعت پایین 16 دسی بل و در سرعت بالا 24 دسی بل است.
البته اگر شما از خنک کننده انتخابی خود ، انتظار زیبایی و نور نیز دارید ،لازم است به شما بگوییم که این خنک کننده از هیچ گونه LED بهره نمی برد.در مورد کارایی و عملکرد این خنک کننده باید بگوییم به طور متوسط این خنک کننده در حالتی که پردازنده در حالت Full Load نباشد، در بین همرده های خودش رتبه چهارم یا پنجم را کسب می کند و از این نظر یک انتخاب مناسب محسوب می شود (البته برای کسانی که سرعت پردازنده خود را افزایش نمی دهند) چون در آزمایشات انجام شده ،این خنک کننده در بیشترین سرعت فن خود ، در خنک کردن پردازنده اور کلاک شده ، از همرده های خود کمی عقب ماندو نظر ما را نسبت به خود کمی تغییر داد.
در مورد آزمایشات صدا که بر روی این خنک کننده انجام گرفته است نیز میتوان گفت که در سرعتفن 1300rpm این مدل یکی از کم صدا ترین خنک کننده ها می باشد ولی در سرعت 200rpm کمی صدا دار می باشد و اگر شما به صدای فن حساس می باشید این فن را به شما توصیه نمی کنیم.نکته منفی دیگر در مورد این فن وزن زیاد آن میباشد(درحدود 827 g )که در بین همرده های خود سنگین محسوب می شود.ولی درکل این سیستم مناسب به نظر می آید و میتواند به خوبی از پس خنک کردن کیس شما برآید،قیمت این سیستم در حدود 550000 ریال می باشد.

Thermaltake Maxorb
 

Maxorb نیز یکی دیگر ا ز محصولات پر طرفدار کمپانی Thermaltake می باشد که از تعداد زیادی پره های آلومینیمی تشکیل شده است که چیدمان دایره ای شکل دارند و یک فن 12cm در وسط این دایره تعبیه شده است.
همچنین دارای 6 لوله انتقال گرمای مسی 6mm می باشدکه وظیفه انتقال گرما را به نحو احسن انجام می دهند. maxorb هم مانند VX دارای سرعت فن 1300-200rpm می باشد و قادر است جریان هوایی را برابر 86.5cfm در بیشترین سرعت خود ایجاد کند.
لازم به ذکر است این فن که بطور موازی با سطح cpu و مادر برد قرار می گیرد ،هوارا به طور عمودی به سطح cpu به جریان در می اورد و اجزای کناری پردازنده را نیز خنک می نماید .پمچنین در کنار Maxorb همانند vx پیچی برای تنظیم سرعت فن وجود دارد که بسیار مفید می نماید. max orb دارای یک led آبی رنگ نیز میباشد که می تواند روشنایی و زیبایی را به داخل کیس شما ببخشد .بنابراین اگر بدنبال زیبایی نیز هستید ،این سیستم خنک کننده می تواند نظر شما را به خود جلب کند.
در آزمایش خنک سازی پردازنده cor 2 x6800 مدل max orb کارایی قابل قبولی را از خود به نمایش گذاشت ولی خنک کننده های دیگری نیز بودند که خیلی بهتر از max orb عمل کردند .
برای مثال vx (البته با اختلاف بسیار اندک) در آزمایشات خنک سازی پردازنده اور کلاک شده x6800 (هر چند نتیجه قابل قبول بود )، ولی باز هم خنک کننده های دیگری نیز بودند که بهتر از max orb عمل کردند . هر چند ممکن است قیمت آنها کمی گرانتر از max orb باشد .
در آزمایش تست صدای تولید شده ، max orb درسرعت 1300rpm کمترین صدا را در بین رقیبان خود داشت ، ولی در سرعت 200rpm می توان گفت که یکی از آخرین خنک کننده ها بود و صدایش نسبت به سایر رقبا بیشتر به گوش می رسید .
با توجه به آنچه بر روی جعبه max orb نوشته شده است میزان صدای تولید شده ی این خنک کننده بین 16~24dba است.
از دیگر نکات مثبت max orb می توان به نصب ساده آن اشاره نمود و ازاین جهت مورد مورد رضایت همه خریداران می باشد.
همچنین وزن آن در حدود 465 g می باشد (در حدود نصف وزن vx ) و قیمت آن درحدود 530000ریال می باشد.
بنابراین اگر LED آبی رنگ Max orb شما را به خود جلب کرده است و همچنین به دنبال افزایش سرعت نیستید ،می توانید Max orb را خریداری کرده و وظیفه خنک سازی پردازنده خود را به آن بسپارید . به ویژه اینکه از نظر وزن و قیمت ، از هم رده های خودش کمی مناسب تر است.
در کل اگر بخواهیم در مورد Max orb اظهار نظر کنیم ، باید بگوییم که نتایج آن کاملا قابل قبول می باشد و کارایی بسیار خوبی دارد و برای یک پردازنده که قصد افزایش سرعت آن را از طریق اور کلاک نکرده باشند ، کاملا مناسب است.

Thermaltake V1
 

این سیستم خنک کننده که یکی از آخرین محصولات شرکت Thermaltake محسوب می شود ، متفاوت از سایر خنک کننده ها دارد.
V1 از دو لایه تشکیل شده است که هر لایه شامل تعداد زیادی پره مسی است و یک فن 12cm د رمیان این دو لایه تعبیه شده است . این فن قادر است با سرعت 1300~2000rpm بچرخد ودارای یک LED آبی رنگ است و با توجه به تمام مسی بودن این خنک کننده در تاریکی نمای بسیار زیبایی پیدا می کند.
همچنین شرکت Thermaltake برای کنترل سرعت این فن ،ا زیک درجه کنترل بهره گرفته است که بوسیله یک سیم 3inch به V1 متصل شده است که حتی می توان درجه کنترل کننده را به نحوی در خارج از کیس جای داد تا دسترسی به آن آسان تر شود.
نکته قابل ذکر دیگر در مورد V1 وجود 4 لوله انتقال حرارت مسی 6MM است که در بین پره های مسی جوش خورده اند و بنحو احسن به کار انتقال حرارت می پردازند.
طراحی هوشمندانه این خنک کننده و جریان چند سویه هوا در بین پره ها و انتقال خوب حرارت در V1 باعث شده است که در خنک کردن پردازنده بسیار خوب عمل کند و بهمین دلیل در آزمایشات نتایج خوبی را کسب کرده است و توانسته است بهتر سایر خنک کننده ها از جمله Max orb به خنک سازی پردازنده حتی درحالت اور کلاک شده بپردازد .
به طور کل نتایج بدست آمده بسیار خوب و رضایتد بخش است.
از نظر صدا نیز باید بگوییم که در سرعت 1300rpm بسیار آرامو بی صدا بود و در دورفن 2000rpm تا حد ممکن بی صدا و از این نظر بسیار مطلوب است .
نکته مثبت دیگر در مورد V1 نصب بسیار آسان آن است ،به طوری که بدون هیچ مشکلی می توان آن را نصب کرد . قابل ذکر است اکثر خنک کننده های High-Performance (با کارایی بالا ) نصب نسبتا سختی دارند و به همین دلیل نصب آسان برای V1 ،امتیاز بسیار خوبی محسوب می شود.
وزن v1 نیز در حدود 637g است که به نسبت سایر سیستم های خنک کننده ، زیاد محسوب نمی شود .قیمت آن نیز در حدود 60000ریال می باشد.

ZALAMAN CNPS9700 LED
 

این خنک کننده محصول شرکت ZALMAN میباشد که برای مدت ها یکی از پرطرفدارترین خنک کننده ها بود چندی پیش شرکت ZALMAN با تغییر بعضی جزئیات ، مدل LED CNPS9700 و LED CNPS9500 را تولید نمود که از بعضی جهات پیشترفت را نشان می دهد و از بعضی جهات پسترفت ! CNPS9700 نسبت به مدل قبلی خود ،کمی بزرگتر شده است و وزن آن از 530g به 746g رسیده است . صدای آن نیز از 18~27.5dBA به 19.5~35 رسیده است .
CNPS9700 متشکل از دو حلقه توپی شکل حاوی تعداد زیادی پره مسی است که یک فن 11cm همراه یک LED آبی رنگ در میان آن تعبیه شده است . این فن قادر است با سرعت 1250~2800RPM بچرخد.البته در سرعت 2800RPM ، صدای تقریبا زیادی تولید می کند و به نظر نمی رسد استفاده از از ایند سرعت برای ما زیاد خوشایند باشد .
با توجه به نتایج آزمایشاتی که در سایت های مختلف اینترنتی مشاهده کردیم ،متوجه شدیم که این خنک کننده برای اکثر کاربران مناسب است و می تواند به نحو بسیار خوبی حتی در حالت اور کلاک شده ، پردازنده شما را خنک کند . CNPS9700 در بیشترین سرعت خود یعنی 2800RPM کارایی بسیار خوبی از خود نشان داده است ولی همانطور که گفته شد به دلید ایجاد صدا استفاده از این سرعت زیاد خوشایند نخواهد بود.
به هر حال CNPS9700LED یکی از خنک کننده های پر طرفدار و شناخته شده در بین اورکلاکرها محسوب می شود و نسبت به CNPS9500LED کارایی آن پیشترفت خوبی داشته است البته قیمت آن در حدود60000ریال می باشد.

OCZ VINDICATOR
 

خنک کنند ه VINDICATOR ساخت کمپانی OCZ THCNOLOGY متشکل از 6لوله انتقال حرارت مسی است که در تعداد زیادی ورقه آلومینیمی جوش خورده اند و به شکل عمودی قرار گرفته اند.
همچنین یک فن 12cm نیز در کنار این سیستم خنک کننده قرار گرفته است تا این سیستم را از هر نظر کامل کند البته شما حتی می توانید این فن را جدا کنید تا این سیسنم بدون فن به خنک سازی پردازنده بپردازد.اما بدون فن کارایی این سیستم بسیار پایین خواهد بودو مناسب به نظر نمی اید .
وزن این فن در حدود 130g است و قادر است با سرعت 1000rpm جریان هوایی را در حدود 40cfm ایجاد کند .
میزان تولید صدای ایی سیستم نیز در حدود 18.5dBA می باشد .با توجه به جریان هوا و کارایی پایین این فن ما به شما توصیه می کنیم که از یک نوع دیگر فن بهره ببرید .
فن جایگزین این فن می تواند IXTREMA 120 تولید شرکت SilenX باشد تابا جریان هوایی برابر با 72CFM و تولید صدایی برابر با 14dBA این سیستم را تبدیل به یکی از بهترین سیستم های در حال حاضر نماید.
آزمایشات نشان می دهد این سیستم با فن خود کارایی چشم گیری ندارد و نمی توان آن را یک سیستم خوب نامید البته به تعویض فن سیستم کارایی آن اندکی افزایش خواهد یافت ولی باز هم از CNPS9700 و چند خنک کننده دیگر عقب می ماند .مثلا در آزمایش بر روی پردازنده Core X6800 اینتل در حالت لود در حالی که CNPS9700 دمای پردازنده را به 36در جه سانتی گراد رساند Vindiactor دمای پردازنده را به 41درجه رساند.
در آزمایش اور کلاکینگ (افزایش سرعت )پردازنده X6800 نیز خنک کننده Vindiactor با فن IXTREMA بسیار خوب عمل کرد و رتبه سوم را از آن خود کرد ولی با فن اصلی خود رتبه ششم را کسب کرد .
دیگر نکته منفی این خنک کننده وزن 630G آن بدون فن می باشد و نصب آن با چهار بست کوچک وبدون هیچ چیز دیگری بر روی سوکت 775کمی نگران کننده است چون ممکن است به مادر بورد آسیب رساند و وزن زیادی را نیز اشغال می کند

تکنولوژی الکترونیک – قدرت

تکنولوژی الکترونیک – قدرت

تکنولوژی الکترونیک – قدرت ( Power Electronics ) ، بهره وری و کیفیت فرایندهای صنعتی مدرن را بی وقفه بهبود می بخشد . امروزه با کمک همین تکنولوژی امکان استفاده از منابع انرژی غیرآلاینده بازیافتی ( ReneWable Energy ) ، نظیر باد و فتو ولتائیک فراهم شده است . تخمین زده می شود که با استفاده از الکترونیک قدرت ، حدود 15 تا 20 درصد امکان صرفه جوئی انرژی الکتریکی وجود دارد . در واقع با کاهش بی وقفه قیمت ها در عرصه الکترونیک قدرت زمینه برای حضور آن ها در کاربردهای صنعتی ، حمل و نقل و حتی خانگی فراهم می گردد .
نیروی محرک بیشتر پمپ ها و فن های موتورهای القائی هستند که در دور ثابت کار می کنند . لیكن در سال های اخیر با پیشرفت های انجام گرفته در زمینه ی تكنولوژی الكترونیك قدرت ، استفاده از موتورهای القائی قفس سنجابی همراه با كنترل كننده دور موتور ( AC DRIVE یا اینورتر یا به طور ساده درایو ) رو به گسترش است . درایوها دستگاه هائی هستند که توان ورودی با ولتاژ و فرکانس ثابت را به توان خروجی با ولتاژ و فرکانس متغیر تبدیل می کنند .
باید توجه کرد که دور یک موتور تابعی از فرکانس منبع تغذیه آن است . برای این منظور یک درایو نخست برق شبکه را به ولتاژ DC تبدیل کرده و سپس آن را با استفاده از یک اینورتر مجدداً به ولتاژ AC با فرکانس و ولتاژ متغیر تبدیل می کند . اینورتر متشکل از سوئیچ های قدرتی است که در سال های اخیر تغییرات تکنولوژیک زیادی پیدا کرده اند . در واقع با معرفی سوئیچ های قدرتی چون IGBT با قیمت های رو به کاهش ، زمینه برای عرضه درایوهای با قیمت مناسب فراهم شد . در هر حال خاطر نشان می کنیم که شکل موج خروجی درایو ترکیبی از پالس های DC با دامنه ثابت است . این موضوع موجب می شود که خود درایو منشأ اختلالاتی در کار موتور شود . برای مثال کیفیت شکل موج خروجی درایو می تواند سبب اتلاف حرارتی اضافی ناشی از مؤلفه های هارمونیکی فركانس های بالا در موتور شده و یا موجب نوسانات گشتاور Torque Pulsation در موتور گردد . با این حال درایوهای امروزی به دلیل استفاده از سوئیچ های قدرت سریع این نوع مشکلات را عملاً حذف کرده اند .
كنترل كننده های دور موتورهای الكتریكی هر چند كه ادوات پیچیده ای هستند ولی چون در ساختمان آن ها از مدارات الكترونیك قدرت استاتیك استفاده می شود و فاقد قطعات متحرك می باشند ، از عمر مفید بالائی برخوردار هستند . مزیت دیگر كنترل كننده های دور موتور توانائی آن ها در عودت دادن انرژی مصرفی در ترمزهای مكانیكی و یا مقاومت های الكتریكی به شبكه می باشد . در چنین شرایطی با استفاده از كنترل كننده های دور مدرن می توان از اتلاف این نوع انرژی جلوگیری نمود . به طوری كه در برخی كاربردها قیمت انرژی بازیافت شده از این طریق ، در كمتر از یكسال معادل هزینه ی سرمایه گذاری سیستم بازیافت انرژی می شود . کنترل کننده های دور موتور انواع مختلفی دارند . آن ها قادر هستند انواع موتورهای AC و DC را کنترل کنند . قیمت کنترلرها وابسته به نوع تکنولوژی به کار رفته در ساختمان آن ها می باشد .
ساده ترین روش کنترل موتورهای AC روش تثبیت نسبت ولتاژ به فرکانس ( یا کنترل V/F ثابت ) می باشد . اینک این روش ، به طور گسترده در کاربردهای صنعتی مورد استفاده قرار می گیرد . این نوع کنترلرها از نوع اسکالر بوده و به صورت حلقه باز با پایداری خوب عمل می كنند . مزیت این روش سادگی سیستم های کنترلی آن است . در مقابل این نوع کنترلرها برای کاربردهای با پاسخ سریع مناسب نمی باشند . روبوت ها و ماشین های ابزار نمونه هائی از کاربردهای با دینامیک بالا هستند . در این کاربردها روش های کنترلی برداری استفاده می شود . در روش های کنترلی برداری با تفکیک مؤلفه های جریان استاتور به دو مؤلفه تورک ساز و فلو ساز، و کنترل آن ها با استفاده از رگولاتورهای PI ترتیبی داده می شود که موتور AC نظیر موتور DC کنترل شود .
و بدین ترتیب تمام مزایای موتور DC از جمله پاسخ گشتاور سریع آن ها در موتورهای AC نیز در دسترس خواهد بود . برای مثال پاسخ گشتاور در روش های برداری حدود ms 20–10و در روش های کنترل مستقیم گشتاور ( Direct Torque Control ) این زمان حدود ‌ ms 5 است . اینک روش های کنترل برداری متعددی پیاده سازی شده است که بررسی آن ها خارج از حوصله این مقاله است . در هر حال نوع کنترلر مطلوب ، متناسب با کاربرد انتخاب می گردد .
*

رله چیست؟

رله چیست؟

رله سنجشی

در رله‌های سنجشیِ دقت و حساسیت معینی تعریف می‌شود تا در موقع تغییر کردن یک کمیت الکتریکی و یا ‏یک کمیت فیزیکی دیگری شروع به کار کند. چنین رله‌ای برای مقدار معینی از یک ‏کمیت مشخص تنظیم می‌شود و اگر آن کمیت از مقدار تعیین و تنظیم شده کمتر و یا ‏بیشتر باشد رله آن تغییرات را می‌سنجد. رله سنجشی دو نوع دارد: ساده و مرکب.
رله سنجشی ساده اغلب دارای یک سیم پیچی تحریک شونده می‌باشد که در اثر ‏تغییر جریان و یا ولتاژ تحریک و موجب وصل شدن کنتاکتی می‌شود؛ مانند رله حرارتی و رله ‏جریان زیاد و رله فشار کم.
همچنین رله سنجشی مرکب دارای دو سیم پیچی تحریک شونده‌است که همانند رله‌ای که نسبت ولتاژ و جریان را می‌سنجد (رله سنجش مقاومت ظاهری)، آن قسمت از شبکه را که اتصالی شده‌است از مدار جدا می‌کند، مانند رله دیستانس.

رله زمانی

رله زمانی به تنهایی برای حفاظت تأسیسات الکتریکی کاربرد ندارد، بلکه همراه با رله ‏سنجشی برای حفاظت شبکه الکتریکی استفاده می‌گردد. زمان استعمال رلهٔ زمانی در مواقعی است که تأخیری عمدی در عمل کلیدزنی در شبکه مورد نظر باشد.
از رله جهت یاب، برای کنترل و سنجش جهت توان و نیرو در شبکه الکتریکی و یا قسمتی از شبکه ‏جریان متناوب استفاده می‌شود. این رله از آن جهت نقش تعیین کننده‌ای در شبکه دارد که تعیین جهت نیرو برای حفاظت محلی و ‏سلکتیو در اغلب شبکه‌ها کاملاً ضروری و لازم است. به کمک رله جهت یاب می‌توان فقط ‏آن قسمت از شبکه که خسارت دیده و معیوب شده را از مدار خارج کرد. حتی می‌توان از این ‏رله جهت حفاظت ژنراتور و توربین در موقع برگشت توان نیز استفاده نمود.
رله یک سوئیچ الکترونیکی که تحت کنترل سایر مدارات الکترونیکی باز و بسته می شود. در اصل سوئیچ با یک آهنربای مغناطیسی برای باز و بسته کردن یک یا چند اتصال عمل می کند. این وسیله توسط "جوزف هنری" (JosephHenry) در سال 1835 اختراع شد. چون رله می تواند مدار خروجی پر قدرتی را نسبت به مدار ورودی کنترل کند می توان آنرا به عنوان نوعی تقویت کننده در نظر گرفت.
وقتی جریان از سیم پیچ عبور می کند، میدان مغناطیسی حاصله یک میله فلزی را که به طور مکانیکی به یک اتصال متصل شده است، را جذب می کند. این حرکت موجب اتصال یا قطع یک اتصال با یک اتصال ثابت می شود. وقتی جریان قطع می شود، میله فلزی با نیروی تقریبی نصف قدرت میدان مغناطیسی به محل اولیه خود بر می گردد. معمولا این نیرو توسط یک فنر (spring) تامین می شود، البته از نیروی گرانش (gravity) نیز در موتورهای استارتر صنعتی ممکن است استفاده شود. اغلب رله ها برای عملیات سریع ساخته می شوند. در کاربردهای ولتاژ پائین، کاهش نویز دارای اولویت بیشتری است و در کاردهای ولتاژ بالا کاهش قوس الکتریکی اولویت بیشتری دارد.
اگر انرژی سیم پیچ توسط DC تامین شود، خیلی اوقات یک دیود به دوسر سیم پیچ متصل می شود تا انرژی حاصل از میدان مغناطیسی را به هنگام قطع مصرف و یا به عبارتی پراکنده کند، که می تواند یک ضربه ولتاژ باشد و به سایر قسمتهای مدار ضربه بزند. اگر سیم پیچ برای کار با AC طراحی شده باشد، یک حلقه مسی در انتهای سیم پیچ، تابیده می شود. این حلقه(shading ring) یک جریان غیر هم فاز تولید می کند که کشش میله فلزی را در سیکلهای AC افزایش می دهد. یعنی هنگامی که جریان AC مقدار مینیمم خود را دارد این سیم با یک اختلاف فاز نسبت به آن دارای مقداری جریان است که می تواند میله را به سمت سیم پیچ نگه دارد و در غیر این صورت میله در هر سیکل از سیم پیچ جدا و دوباره متصل می شود و موجب ضربه زدن به سایر قسمتهای مدار می شود.
به تشابه با عملیات کارکرد رله مغناطیسی، خواهید دید که در رله های حالت جامد از تریستور یا سایر سوئیچهای حالت جامد استفاده می شود. برای رسیدن به ایزولاسیون الکتریکی از(light-emittingdiode) یعنی LED با یک ترانزیستور نوری استفاده می شود.

انواع رله

Latching relay

این رله دو حالته(bistable) است. بعضی مواقع آنها را "Keep Relay" نیز می نامند. وقتی جریان قطع می شود، رله در حالت قبلی خود باقی می ماند. این عملیات توسط یک سیم پیچی استوانه ای، یک ضامن و بادامک و یا در حالت دیگر با دو سیم پیچ متقابل با یک فنر یا یک آهنربای دائمی و در حالتی دیگر توسط یک هسته با پسماند مغناطیسی (remnant core) برای نگه داشتن میله فلزی در جای خود هنگامیکه جریان قطع است، صورت می گیرد. در مثال ضامن و بادامک، با پالس اول رله روشن و با پالس بعدی خاموش می شود. در مثال دو سیم پیچ، پالس به یک سیم پیچ رله را روشن و با دادن پالس به رله متقابل (مخالف) رله خاموش می شود. این نوع رله دارای این مزیت است که توان را فقط در لحظه سوئیچ مصرف می کند و در حالت قبلی خود با توان ثابت خروجی باقی می ماند.

Reedrelay

این رله دارای دسته ای اتصالات داخل خلاء یا لوله شیشه ای پر شده از گاز بی اثر است، که از اتصالات در مقابل فساد تدریجى در اثر مجاورت با هوا (atmospheric corrosion) حفاظت می کند. اتصالات با میدان مغناطیسی حاصل از سیم پیچ که دور لوله بسته شده، بسته می شوند. این رله ها دارای سرعت بیشتری نسبت به رله های معمول هستند.

Mercury-wetted relay

این رله نیز نوعی Reed Relay است که اتصالات آن به جیوه آغشته شده (mercury-wetted) است. اینچنین رله هائی برای سوئیچ کردن سیگنالهائی با ولتاژ پائین(یک ولت یا کمتر) به کار می روند استفاده می شوند، زیرا دارای مقاومت کم در اتصالات هستند. همچنین بدلیل جلوگیری جیوه از پرش های زائد، در شمارنده های سرعت بالا و وسایل زمان سنجی نیز کاربرد دارد. این رله به موقعیتش حساس است(position-sensitive) و باید به طور عمودی نصب شود تا درست کار کند. بدلیل سمیت و هزینه جیوه مایع، این نوع رله ها بندرت برای تجهیزات جدید استفاده می شوند.

Polarized relay

رله قطبی میله فلزی را بین قطبهای یک آهنربای دائم قرار می دهد تا حساسیت را افزایش دهد. رله های قطبی در اواسط قرن 21 در ارتباطات تلفنی برای آشکار سازی پالسهای ضعیف و تصحیح اعوجاج تلگرافی استفاده می شد. قطبها روی پیچهائی قرار داشتند که تکنسین ها می توانستند آنها را برای حساسیت بالا تنظیم کنند و سپس یک مقدار بایاس را برای جریان بحرانی به آنها اعمال می کردند که رله باید با آن کار کند.

Machine tool relay

این رله ها برای کنترل صنعتی ماشینها، ماشینهای انتقال و کنترل ترتیبی استاندارد شده اند. این رله با تعداد بسیاری اتصال مشخص می شود(بعضی مواقع در میدانهای مغناطیسی) که به راحتی از حالت نرمال باز به حالت نرمال بسته تبدیل می شوند. دارای سیم پیچهای قابل تعویض آسان است و ضریب شکلی(form factor) که قابلیت نصب تعداد زیادی از آنها را در یک پانل را میسر می سازد. اگر چه این رله ها زمانی ستون فقرات اتوماسیون صنعتی را در مونتاژ اتومبیل بودند ولی امروزه با کنترل کننده های منطقی برنامه پذیر(programmable logic controller) در کاربردهای کنترل ترتیبی جایگزین شده اند.

Contactor relay

این رله یک رله جریان قوى (heavy-duty relay) است که برای سوئیچینگ موتورهای الکتریکی و بارهای روشنائی استفاده می شود. در جریانهای بالا اتصالات از نقره خاص ساخته می شوند. قوسهای الکتریکی نا خواسته، موجب اکسید شدن اتصالات می شوند ولی! اکسید نقره هنوز یک هادی خوب است. چنین وسایلی اغلب برای استارتر موتورها استفاده می شوند. موتور استارتر() یک کنتاکتور با یک وسیله محافظ جریان زیاد است.

Solid statecontactor relay

این رله نیز یک رله جریان قوى البته حالت جامد (heavy-duty solid staterelay) به همراه یک دفع کننده حرارتی(heat sink) می باشد و در گرم کننده های الکتریکی، موتورهای الکتریکی کوچک و بارهای روشنائی کاربرد دارد، که در آنها به دوره های روشن و خاموش مکرر نیاز است. در آنها هیچ قسمت متحرکی برای داشتن سایش و یا اتصال پرشی برای لرزش وجود ندارد. آنها با سیگنالهای کنترل AC یا DC از سوی کنترلرهای منطقی برنامه پذیر (PLCs)، کامپیوتر های شخصی (PCs) ، منابع منطقی ترانزیستور - ترانزیستور (TTL=Transistor-transistorlogic) و سایر کنترل های میکروپروسس فعال می شوند.
* ارسال مقاله توسط عضو محترم سایت با نام کاربری : bamaram
/خ

لامپ پرتوی کاتدی

لامپ پرتوی کاتدی

این وسیله از نظر ظاهر و ساختمان شبیه لامپی است که برای بررسی اثر میدانهای الکتریکی و آهنربایی پرتوهای کاتدی به کار می‌رود. تفاوت اساسی در این است که قبلا کاتد سرد بود و به علت بمباران با یونها ، الکترون گسیل می‌کرد. حالا چشم الکترون تفنگ الکترونی است که در قسمت باریک لامپ قرار دارد.

● مفاهیم پایه لامپ پرتوی کاتدی

این وسیله از نظر ظاهر و ساختمان شبیه لامپی است که برای بررسی اثر میدانهای الکتریکی و آهنربایی پرتوهای کاتدی به کار می‌رود. تفاوت اساسی در این است که قبلا کاتد سرد بود و به علت بمباران با یونها ، الکترون گسیل می‌کرد. حالا چشم الکترون تفنگ الکترونی است که در قسمت باریک لامپ قرار دارد.

● تفنگ الکترونی

تفنگ الکترونی عبارت است از کاتد التهابی (رشته) که الکترون گسیل می‌کند و آند که به شکل قرصی با سوراخ کوچک با قطری برابر با ۱ تا ۳mm ساخته می‌شود. اختلاف پتانسیلی از چند صد تا چند هزار ولت بین کاتد و آند برقرار می‌شود که در فضای بین آنها میدان الکتریکی شدیدی تشکیل می‌شود.
این میدان به الکترودهایی که از کاتد گسیل می‌شوند تا سرعتهای بسیار بالایی شتاب می‌دهند.
کاتد داخل استوانه فلزی است که به آن ولتاژ مثبتی (نسبت به کاتد) اعمال می‌شود که اندکی از ولتاژ آند کمتر است. عمل مشترک این استوانه و آند باعث می‌شوند که تقریبا تمام الکترونها در سوراخ آند جمع (کانونش پرتوهای کاتدی) و از آن به شکل نوار باریکی ، یعنی باریکه الکترونی ، خارج شوند. در محلی که این باریکه به پرده می‌خورد (ته لامپ که با ماده لیان پوشیده شده است)، نقطه تابان روشنی ظاهر می‌شود.

● طرز کار لامپ پرتوی کاتدی

باریکه الکترونی خارج شونده از تفنگ الکترونی ، در مسیرش به طرف پرده ، از بین دو جفت صفحه‌های فلزی موازی می‌گذرند. اگر به جفت صفحه‌های اول ، ولتاژی اعمال شود، میدان یکنواختی ایجاد می‌شود و الکترونهایی را که از آن می‌گذرند به طرف صفحه‌ای مثبت منحرف می‌کند و لکه روشن روی پرده در امتداد افقی به طرف چپ یا راست منحرف خواهد شد. به همین ترتیب ، اگر ولتاژی به جفت صفحات دوم اعمال شود تا باریکه به طرف صفحه مثبت منحرف می‌گردد و لکه روشن روی پرده در امتداد قائم به طرف بالا یا پایین تغییر مکان می‌دهند.
سپس از روی جا بجایی لکه روشن روی پرده می‌توان در مورد ولتاژ اعمال شده بر صفحات منحرف کننده ، نظر داد. در اینجا چیز مهم و حائز اهمیت این است که به علت جرم اینرسی ناچیز الکترونها ، به هر تغییر ولتاژ روی صفحات خیلی سریع واکنش نشان می‌دهد. بنابراین لامپ پرتوی کاتدی را می‌توان برای ردیابی فرآیندهایی که در آنها تغییرات بسیار سریع ولتاژ و جریان روی می‌دهند بکار برد. مسائلی از این نوع در مهندسی رادیو که در آنجا جریانها و ولتاژها چندین میلیون بار در ثانیه تغییر می‌کنند بسیار حائز اهمیت است.

● نوسان نگار پرتو کاتدی

با مجهز کردن لامپ پرتو کاتدی با وسایل مناسبی جهت بررسی فرآیندهایی شبیه تغییر سریع ولتاژ و جریان وسیله‌ای ساخته می‌شود که نوسان نگار پرتوی کاتدی نامیده می‌شود. این وسیله نه فقط در مهندسی رادیو بلکه در بعضی شاخه‌های دیگر علم و تکنو لوژی نیز ابزار پژوهشی مهمی است و کار پژوهش در آزمایشگاههای علمی و صنعتی بدون آن دشوار است.

● کاربردهای لامپ پرتوی کاتدی

تلویزیون یکی از وسایلی است که مجهز به لامپ پرتوی کاتدی است. می‌توان گفت که لامپ پرتوی کاتدی مهمترین قسمت دستگاههای تلویزیونی است. در دستگاههای تلویزیونی ، لامپهایی که بجای کنترل الکتریکی ، باریکه الکترونی را بطور مغناطیسی کنترل می‌کنند، نیز بطور عمده‌ای بکار می‌روند.

● تلویزیون

با اعمال ولتاژ مناسب به جفت صفحات ، باریکه الکترون تمام صفحه (پرده) را با دسته خطوطی موازی و با سرعتی بالا هاشور می‌زند (روبش خط ۴). اگر روشنایی نقطه لیان ، که با انرژی جنبشی الکترونها معین می‌شود، همواره ثابت بماند، پرده بطور یکنواخت تابان دیده خواهد شد. ولی سیگنالهایی که توسط ایستگاه پخش تلویزیونی انتقال می‌یابند و توسط دستگاه تلویزیون دریافت می‌شوند بسته به روشنایی تصویری که منتقل می‌شود بطور دائم ولتاژ شتاب دهنده الکترونها را افزایش یا کاهش می‌دهند بنابراین ، نقاط روی پرده روشنایی متفاوتی دارند و تصویر انتقال یافته و برای دریافت چشم انسان باز سازی می‌شود. تفنگ الکترونی که برای بدست آوردن پرتوهای کاتدی در کینسکوپ (لامپ تصویر تلویزیون) بکار می‌رود از یک کاتد گرم و یک آند با سوراخ مرکزی که مقابل کاتد قرار دارد و باریکه الکترون را جدا می کند ساخته شده است.
منبع: شبکه اطلاع رسانی رشد /س

روشی جالب برای تولید برق

 

نویسنده: محمدكسایی *




 

در سال های اخیر برای كشف روش های جدید تولید انرژی به ویژه شیوه های پاك آن تلاش های بسیاری شده و موفقیت هایی نیز به دست آمده است ، ایده هایی كه بعضی هایشان تا مرحله ثبت و آغاز بهره برداری پیش رفته اند و بعضی ها هنوز در حد جرقه ای هستند كه در ذهن درخشیده اند. اصلی ترین روش های تولید برق در دنیا ، نیروگاه های حرارتی و هسته ای هستند كه با افزایش قیمت نفت خام و آلودگی محیط زیست در اثر سوزاندن سوخت های فسیلی ، روز به روز بر اهمیت یافتن روش های جدید تولید برق كه آْودگی كمتری داشته و با صرفه ترین باشند ، افزوده می شود .
در ادامه ، روشی جدید برای تولید برق شرح داده می شود. این روش شاید با تمامی روش های معمول تولید برق بسیار متفاوت باشد. در شكل ... یك ظرف بزرگ آب و یك سازه شبیه چرخ فلك كه بالون هایی شبیه بادكنك در دور آن آویزان هستند را می بینید. قرار است این سازة چرخ و فلك مانند ، به حركت در آید و انرژی تولید كند؛ اما چگونه ؟
می دانیم اجسامی كه چگالی كمتر از آب دارند ، تمایل دارند به سطح آب بیایند و با اعمال نیرو از ته آب به سطح آب می آیند ، مانند چوب. اگر شما بخواهید یك تكه چوب را به زیر آب ببرید و نگه دارید ، باید به آن نیرو وارد كنید تا در آن حالت باقی بماند ، در غیر این صورت چوب به سطح آب می آید .
حال به بررسی سازو كار این روش می پردازیم. با یكی از كیسه هایی كه به عضو دایره ای متصل است ، همراه می شویم تا ببینیم چه اتفاقاتی رخ می دهد تا سازه حركت كند. ابتدا كیسه در سطح آب است ، یعنی بالاترین كیسه . در این كیسه كه خالی از هر چیزی است ، مقداری ماده جامد NaN3 می ریزیم و كیسه را عایق می كنیم. در اثر حركتی كه نیروی خارجی اعمال می كند، عضو دایره ای حركت می كند و كیسه مورد نظر ما به ته ظرف آب می رسد. در آنجا ما NaN3 را وادار به واكنش می كنیم و NaN3 به Na و N2 تبدیل می شود:
2Na + 3N2=2NaN3
در این واكنش ، مقدار زیادی گاز نیتروژن تولید می شود كه می تواند كیسه را پر كند در نتیجه كیسه كه در حالت اول فقط شامل ماده جامد NaN3 بود، حال حاوی مقدار زیادی ماده گازی شكل و به همراه سدیم است . این كیسه كه شامل گاز نیتروژن است، در این حالت چگالی كمتر از آب دارد و در نتیجه تمایل دارد به سطح آب برود. در اثر تمایل كیسه پر از هوا برای رفتن به سطح آب ، كل سازه به حركت درآمده واین عمل برای كیسه های دیگر تكرار می شود. وقتی كیسه از ته ظرف به سطح آب آمد، تخلیه می شود و دوباره با ماده جامد NaN3 به اندازه كافی پُر می شود و چرخه ادامه می یابد. به این طریق، یك چرخه طی می شود كه باعث تولید انرژی شده و به راحتی می توان این حركت مكانیكی را به انرژی الكتریكی تبدیل كرد.
البته باید توجه داشت كه این روش ، فقط یك ایده خام است كه به دلیل نبود امكانات ، درباره آن آزمایش و بررسی نشده است . و مانند هر طرح اولیه به احتمال فراوان مشكلات زیادی دارد كه با آزمایش باید بررسی شود تا به مشكلات آن پی برد و در صورت توان آن را حل كرد. به عنوان مثال ، ممكن است كه در فشار زیاد آب ، امكان انجام آن واكنش نباشد ؛ كه باید با بررسی با واكنش های جانبی دیگر یا جایگزینی مواد دیگر ، آن را حل كرد . یا شاید فشار آب ، كیسه را كاملا مچاله كند كه شاید با یك محفظه محكم فلزی كوچك بتوان از این كار جلوگیری كرد.
شاید با اندكی تغییر بتوان روشی دیگر را برای تولید برق طراحی كرد. حال یك چرخ و فلك را در هوای آزاد در نظر بگیرید كه به جای بادبادك های شكل سمت راست ، بالون هایی هستند كه در هوا صعود می كنند. در هنگام بالا رفتن بالون ، با گرم كردن هوای آن باعث صعود بالون می شویم و هنگام پایین آمدن ، با سرد كردن و خاموش كردن مشغل باعث پایین آوردن بالون می شویم .
شاید بتوان ساز و كار فوق را با توربین های بادی تركیب كرد و روش بهتری برای تولید برق به دست آورد.

تقویت کننده با بهره ی بالا

تقویت کننده با بهره ی بالا

 

نویسنده: داوود رجبی




 

در این پروژه، یک آمپلی فایر با دو ترانزیستور روی برد مدار چاپی نصب می شود و یک صفحه ی لمسی به آن متصل می شود. هنگامی که به صفحه دست زده شود LED روشن می شود.
ممکن است این مدار، مدار خاصی به نظر نرسد ولی باید گفت که در این مدار اولین ترانزیستور به هنگام لمس صفحه ی مخصوص، جریان را حدود 200 برابر تقویت می کند و ترانزیستور دوم بهره ای در حدود 50 دارد. یعنی ما یک آمپلی فایر (تقویت کننده) DC با بهره ای حدود 50×200، یعنی 10 هزار خواهیم داشت.
این که ترانزیستور اول بهره ای حدود 200 دارد و ترانزیستور دوم تنها حدود 50، به خاطر موقعیت ترانزیستور در مدار و عملی است که انجام می دهد.
اگر این مدار را به عنوان تقویت کننده ی صوتی استفاده کنیم (یعنی یک میکروفون در ورودی و یک بلندگو در خروجی آن قرار دهیم) صدای آن در خروجی مثل صدای انفجار خواهد بود و این صدا به شدت بلند است.
این صدا به خاطر بهره ای بسیار بالای آن (یعنی 10 هزار) است.
این مدار به گونه ای ساخته شده که با تماس دست روی صفحه مخصوص، جریان 10 هزار برابر تقویت می شود.
شما همچنین می توانید میزان روشنایی LED را تغییر دهید، بدین صورت که به آرامی روی صفحه روی صفحه مخصوص فشار دهید که میزان فشار شما، باعث تغییرمیزان مقاومت صفحه می شود. شما نیز می توانید کمی انگشت خود را خیس کنید و ببینید که مقامت صفحه تغییر کرده و این عمل نیز باعث تغییر روشنایی LED می شود.
نکته ی مهم و قابل توجه این است که هنگامی که مقاومت صفحه کم شود، روشنایی LED افزایش می یابد. به عبارت دیگر زمانی که صفحه اجازه عبور جریان بیشتری را می دهد، ترانزیستورها جریان را تقویت می کنند و LED نورانی می شود.

طرز کار مدار
 

طرز کار صفحه ی لمسی به این صورت است که، این صفحه دو خط (Track) دارد که زمانی که شما با یک انگشت آن را لمس می کنید، مقاومت بین دو خط کاهش می یابد. این عمل باعث می شود که جریان بیشتری در طول پایه ها (انتهای) صفحه جریان یابد (عبور کند) و چون به پایه ترانزیستور NPN متصل است، جریان بیشتری به پایه آن وارد می شود. ترانزیستور یک قطعه تقویت کننده جریان است و جریان را حداقل 200 برابر تقویت می کند.
نمودار ... این موضوع را نمایش می دهد.
مقاومت بین پایه های کلکتور و امیتر در ترانزیستور NPN کاهش می یابد و مدار را روشن (ON) را برای ترانزیستور PNP فراهم می کند.
بهره ی واقعی ترانزیستور PNP بین 50 تا 100 است و بستگی به جریان دارد.

فهرست قطعات
 

22R=R1 مقاومت (طلایی - سیاه- قرمز- قرمز)
1k= R2 مقاومت (طلایی- قرمز- سیاه- قهوه ای)
47k=R3 مقاومت (طلایی- نارنجی- بنفش- زرد)
BC 547= Q1 و ترانزیستور NPN
BC 557= Q2 و ترانزیستور PNP
5mm= D1 قرمز LED
SW= کلید کشویی
باتری 9 ولت
صفحه لمسی
2 عدد سیم 10 سانتی متری برای اتصل صفحه لمسی
برد مدار چاپی

روش ساخت مدار
 

اجزا و قطعات مدار تقویت کننده در اولین قسمت برد مدار نصب می شوند (به نمودار رجوع کنید تا جای هر قطعه را ببینید)
و به این ترتیب شروع به نصب قطعات می کنیم:
1- پایه های (سیم های) مقاومت 47 کیلواهم را به اندازه 90 درجه خم کنی و آن را در سوراخی که برای آن مشخص شده قرار دهید. مقاومت را به هنگام لحیم کاری مقابل برد نگه دارید.
- مقاومت ها را می توان جای دیگری در همان نزدیکی نیز نصب کرد، زیرا مقاومت ها قطعات قطبی نیستند.
2- مقاومت 1 کیلو اهم و سپس مقاومت 22 اهم را به همان ترتیب نصب کنید.
3- LED قرمز را نصب کنید به گونه ای که پایه ی بلندتر در سوراخی در نزدیکی لبه ی برد مدار قرار گیرد. پایه کوتاه تر کاتد است و جای آن با علامتی روی برد مشخص است.
4- ترانزیستور NPN را طوری قرار دهید که پایه های C و B و E در جای درست خود قرار گیرند. ترانزیستور را تا حدی در برد فشار دهید که سه میلی متر بالای برد قرار داشته باشد و آن را به هیچ عنوان نزدیک تر قرار ندهید زیرا حرارت هنگام لحیم کردن، آن را می سوزاند.
5- ترانزیستور PNP را نیز به همان ترتیب نصب کنید.
6- سیم رابط را به چهار اندازه ی مساوی تقسیم کنید و از هر سر آنها حدود سه میلی متر را از روکش عایق جدا کنید (لخت کنید) و انتهای آنها را لحیم کاری کنید، سپس صفحه ی فلزی لمسی را نصب کنید.
7- کلید جهتی را لحیم کنید و جهت ON آن را رنگی کنید.
8- در آخرین مرحله باتری را نصب کنید و مدار را آزمایش کنید.

این مقاله از سوی "کلوپ علمی موج سوم" در اختیار دانشمند قرار گرفته است. کلوپ علمی موج سوم فضایی است برای تبادل و نشر تجربیات و اطلاعات علمی در زمینه های الکترونیک، رایانه و روباتیک. برای کسب اطلاعات بیشتر و عضویت، می توانید به وب سایت های زیر مراجعه کرده و یا با نشانی های ذکر شده مکاتبه کنید.
www.twp.ir
www.moj-sevom.com
Email: [e-mail]
نشانی پستی: تهران، صندوق پستی 5198-19395.
منبع:ماهنامه ی علمی - فنی دانشمند، شماره ی 558
/ع

رله و حفاظت الكتریكی

وظیفه سیستم حفاظت در یك نیروگاه ، خط انتقال یا هر سیستم الكتریكی و یا هر جزء از سیستم الكتریكی همانند سیستم ایمنی اندامهای بدن است.سیستم حفاظت شامل رله های حفاظتی ، ترانسهای جریان و ولتاژ و سایر اجزاء وابسته به طور مداوم شرایط كار تجهیزات و سیستم را اندازه گیری كرده و مراقبت می نماید.در صورتیكه شرایط غیر عادی پیش آید، و خطایی رخ دهد با ارسال فرمان جهت جداسازی قسمت معیوب دو هدف عمده را تأمین می نماید.
1-حفظ حداكثر پیوستگی در تولید برق و جلوگیری از ایجاد برخورد در انرژی رسانی.
2-جلوگیری از ایجاد خسارت و محدود كردن خسارات ناشی از خطا در سیستم.
بنابراین وجود سیستم حفاظت در سراسر شبكه برق الزامی می باشد.سرعت عمل سیستم حفاظت بسیار بالاست.سیستم اندازه گیری كمیت های مختلف مانند جریان،ولتاژ، توان فركانس،ضریب قدرت و...را تبدیل به كمیتهای قابل مشاهده توسط اپراتور می نماید و در موارد این كمیتها به سیگنالهای كنترل و فرمان تبدیل می شود.نمونه آن در سیستم كنترل و ولتاژ ژنراتور است كه به صورت اتوماتیك از طریق اعمال فرمانهای مناسب كه از جریان و ولتاژ خروجی ژنراتور دریافت می شود به سیستم تنظیم اتوماتیك ولتاژ(AVR)اعمال شده و عمل تنظیم ولتاژ را انجام می دهد.

علل بروز خطا و دلایل استفاده از سیستم حفاظت:
خطاهای سیستم قدرت دو عامل بیرونی و درونی دارد،عوامل بیرونی عبارتند از:صاعقه،طوفان،رعد و برق،زلزله،پختگی تجهیزات(فرسوده)،اشتباهات بهره بردار و... این گونه خطاها با تغییر كمیت های الكتریكی مانند ولتاژ،جریان،فركانس،زاویه فاز،از مقادیر نرمال و مجاز شده و ایجاد اختلال در عملكرد سیستم را نشان می دهد.
منشأ درونی خطا آن است كه برای هر سیستم یا هر تجهیز عاملی یا اتفاقی كه در اثر مثلاً فرسوده بودن آن تجهیز رخ دهد.معمولاً بروز خطا با افزایش جریان كه حاصل آن تولید گرما و داغ شدن تجهیزات است همراه است.تجهیزات مربوط به سیستمهای حفاظتی عبارتند از:رله های حفاظتی،ترانسهای ولتاژ،ترانسهای جریان،رله های حرارتی،فیوزها،برقگیرها.
رله های حفاظتی:
اصلی ترین و گرانترین بخش سیستم حفاظت هستند كه به عنوان ورودی یك یا دو كمیت الكتریكی(جریان یا ولتاژ)را به عنوان كمیت های اصلی در نظر گرفته و با تجزیه و تحلیل آن سایر پارامترها(جریان ولتاژ فركانس توان ، ضریب توان،جهت توان،هارمونیك های جریان و میدان را اندازه گیری می كند.چنانچه مقادیر این كمیتها از حد از قبل تعیین شده ای(Set Paint) فرمان خودكار یك یا چند كلید را صادر می نماید و قسمتی از مدار الكتریكی بی برق می شود.تا از آسیب های بیشتر جلوگیری شود.رله های حفاظتی از نظر كاربرد انواع مختلفی دارند كه عمده ترین آنها عبارتند از:
1- رله جریان زیاد:( Over Current)
این رله برای مقابله با تغییرات بیش از حد جریان در مدار قرار می گیرد و در صورت بروز خطا در صورتی كه با تغییرات جریان همراه باشد این رله آن را تشخیص داده و عمل می كند؟
2- رله با بار زیاد(Over Load):
این رله برای حفاظت در خطاهای قابل چشم پوشی است كه نیاز به عكس العمل سریع و آنی ندارد و در صورتی كه خطای رخ داده باعث ادامه كار تجهیزات با افزایش جریان اندكی شود كه باعث تولید گرما در مدت زمان معین شود این رله وارد عمل می شود.
3- رله حفاظت جریان اتصال زمین(Eart Flaut)
اتصال زمین یكی از خطاهایی است كه حداكثر تجهیزات الكتریكی ممكن است رخ دهد.برای تشخیص این نوع خطا وسایل اندازه گیری در مسیر اتصال زمین تجهیزات نصب می شود.كار كردن در حالت نرمال این سیم بدون ولتاژ و جریان است.
4- رله دفرانسیل
این رله با اندازه گیری جریانهای ورودی و خروجی برای تجهیزات آنها را حفاظت می كند.اگر تجهیزات را مانند یك شاخه در نظر بگیریم جریان ورودی و خروجی آن با هم برابرند مگر آنكه خطایی رخ دهد.
5- رله فركانس(Over Under Frequency)
این رله حالتهای فركانس بالا یا فركانس پائین را اندازه گیری می كند.در بعضی مواقع لازم است كه سیستم تحت فركانس ثابت كار كند(مانند ژنراتور)
6- رله توان معكوس(Reverse Power)
این رله برای حفاظت موتور از معكوس شدن جهت عبور توان استفاده می شود.
7- رله افزایش یا كاهش ولتاژ(Over /Under Voltage)
جهت حفاظت تجهیزات از افزایش و یا كاهش ولتاژ می باشد.
اعمال جریان و ولتاژ رله ها غالباً توسط ترانسهای ولتاژ و جریان صورت می گیرد.بدلیل آنكه رله ها دستگاههای رقیق و حساسی هستند .كافی است كسری از جریان یا ولتاژ به آنها اعمال شود.سایر كمیتهای الكتریكی،مانند فركانس امپرانس،زاویه فاز بین ولتاژ و جریان از طریق ورودیهای ولتاژ و جریان قابل اندازه گیری می باشد.
رله حفاظت افزایش شار:
این رله در ژنراتورها برای جلوگیری از اشباع شدن هسته استفاده می شود.

رله حفاظت از دست رفتن تحریك:
قطع تحریك ژنراتور خطرناك است به همین علت این رله برای حفاظت از ژنراتور به كار می رود.در صورت قطع شدن تحریك این رله بلافاصله فرمان قطع مدار را صادر می كند.
سیر تحول رله های حفاظتی از نظر ساختاری به صورت زیر بوده است:
1. رله های الكترومكانیكی
2. رله های استاتیكی
3. میكروكامپیوتری(الكترونیكی)(میكروكامپیوتری)
رله های الكترومكانیكی تا دهه 1970 كاربرد وسیعی در صنعت برق داشتند و هم اكنون نیز كاربرد دارند.ویژگی اصلی آنها كاركرد مورد اعتماد آنهاست.
رله های نوع استاتیكی از دهه 1970 وارد بازار شد و ویژگی عمده آنها حجم كم و قابلیتهای تنظیم و تعمیر و نگهداری بهتر آنها بوده است.
رله های میكروكامپیوتری از سال 1990 با كاربرد وسیع میكروكامپیوتر وارد بازار شد .ویژگی عمده این نوع رله ها ادغام كردن وظایف مختلف حفاظتی در یك دستگاه می باشد كه این موضوع باعث كاهش حجم و وزن و هزینه سرمایه گذاری شده است.
ترانسهای ولتاژ و جریان:
وظیفه این ترانسها كاهش جریان و ولتاژ ترانس اصلی به مقدار حداكثر 1 یا 5 آمپر می باشد.استفاده از آنها به منظور تغذیه رله های حفاظتی معمول است.
ترانسهای ولتاژ معمولاً در مدارهای ولتاژ متوسط و قوی به كار می رود و خروجی آنها بین 110 تا 100 ولت می باشد.ابعاد این نوع ترانسها كوچك(در شبكه های فشار ضعیف)و در ولتاژهای بالا در تابلوی جداگانه و اختصاصی نصب می شود.در ترانس و ژنراتور در بوشینگ های خروجی نصب می شود و در بست در محلی جداگانه كنار سایر تجهیزات قرار می گیرد.
رله های حفاظتی حرارتی:
این نوع رله ها معمولاً یك نوع فلز بی متال هستند كه بر اساس حرارت ناشی از عبور جریان از آن به كار می رود.به علت ساختمان بسیار ساده كاربرد وسیعی در مدارهای تغذیه آنها در حالت اضافه بار دارند.
فیوز:
از حفاظتهای بسیار ساده و پر كاربرد در سیستمهای فشار ضعیف و متوسط می باشند.اساس كار آنها ذوب شدن یك رشته فلزی بر اثر عبور جریان زیادی می باشد.هر چقدر عبور این جریان (اتصال كوتاه)بیشتر باشد زمان ذوب شدن و قطع مدار سریعتر است.
برقگیرها:
برقگیر در تأسیسات مثلاً در خروجی ترانسها نصب می شود و وظیفه آنها حذف موجهای ضربه ای الكتریكی و یا هارمونیك های مزاحم هستند.امواج ضربه ای به طور عمده از عملیات كلیدزنی ، قطع و وصل یا بروز صاعقه و رعد و برق ایجاد می شود كه ممكن است قسمتی از آن به سمت نیروگاه جاری شود.اثر مخرب امواج ضربه ای روی عایق سیم پیچهای ژنراتور و ترانسها و سایر تجهیزات است كه می تواند منجر به شكست آنها و ایجاد جریانهای اتصال كوتاه در سیم گردد.برقگیرهای مورد استفاده از یك خازن جهت حذف هارمونیك ها و یك ضربه گیر ولتاژی از جنس اكسید روی كه به صورت موازی با خازن قرار دارد تشكیل می شود.
معرفی تجهیزات اندازه گیری نیروگاهها:
1. نشان دهنده ها(Indicator)
نشان دهنده ها با صفحه نمایش مدرج سفید و عقربه ای كاربرد وسیعی دارند و با توجه به پیشرفت و ساخت نشان دهنده رقمی هنوز نوع آنالوگ(عقربه ای)آن جایگاه خود را دارد.ساختار فیزیكی آنها تفاوت زیادی با یكدیگر دارد و هم اكنون ساختمان ساده و حجم كم دارد.نشان دهنده های پر كاربرد عبارتند از:آمپرمتر،ولت متر،فركانس متر و اتمتر و كسینوس متر.كمیتهای ورودی همه ی نشان دهنده های فوق ولتاژ یا جریان است یا هر دو با هم.به منظور حذف تأثیر افت ولتاژ در كابلها و سیمهای رابط و دقت اندازه گیری همه كمیتها ولتاژ و جریان در مبدلها تبدیل به یك جریان در حد میلی آمپر می شود و این جریان متناسب با كمیت مورد اندازه گیری به دستگاه نشان دهنده اعمال می شود،در سیستمهای جریانDC چون امكان استفاده از ترانسفورماتورهای ولتاژ جریان وجود ندارد كمیتهای مورد نظر از طریق شنت های دقیق و كالیبره شده به دستگاه اندازه گیری اعمال می شود.
ثباتها:
طرز كار ثباتها از نظر سیگنالها و كمیتهای ورودی مشابه نشان دهنده هاست.با این تفاوت كه مقدار كمیت اندازه گیری شده با بكارگرفتن مكانیزم خاصی در دستگاه ثبت می شود و این امكان را به بهره بردار می دهد تا هر اطلاعاتی مربوط به زمانهای قبل نیز آگاه شود.نوع جدید ثباتها مقادیر را در حافظه یك كامپیوتر ثبت كرده و توانایی آن را دارد كه منحنی مقادیر را بر حسب زمان رسم می كند كه این باعث منسوخ شدن استفاده از كاغذ در ثباتهای سنتی شده است.
كنتورها(Counter):
كنتورها یا شمارنده ها عموماً برای ثبت توان راكتیو و اكتیو استفاده می شوند.
مبدلها:
كار مبدلها تبدیل كمیتهای قابل اندازه گیری به یك جریان در حدود 4تا 20 میلی آمپر می باشد.كه این مقدار متناسب با كمیت مورد اندازه گیری است.این كار اولاً سبب می شود كه دقت اندازه گیری به علت حذف اثرات افت ولتاژ در سیمهای رابط افزایش یابد.ثانیاً به علت كم بودن جریان می توان از هادی با مقطع كوچكتر در سیستم اندازه گیری استفاده كرد یعنی هزینه را كاهش داده ثالثاً امكان تبادل اطلاعات در مسافتهای دور فراهم می شود.مبدلها در نزدیكی كمیت مورد نظر نصب می شوند و با دریافت جریان یا ولتاژ یا هر دو جریان متناسب با آن كمیت تولید می كند.
حفاظت(Protection)
در سیستمهای حفاظت تعریف های خاصی وجود دارند به شرح ذیل:
1- حفاظت اولیه یا اصلی(Main Protection):
سیستم رله های حفاظتی است كه باید وقوع عیب و اتصالی در ناحیه مورد حفاظت را به عنوان حفاظت اصلی آشكار كند و به آن عكس العمل نشان دهد.به عنوان مثال رله Over Curren یا جریان زیاد به عنوان یك حفاظت اصلی به شمار می آید و چنانچه در آن فیلر یك اتصال كوتاه رخ دهد این رله باید قبل از رله های سیستم عمل كند.
حفاظت پشتیبان(حفاظت كمكی)(Back up Protection)
رله حفاظتی كمكی در صورت عمل نكردن رله اصلی به كار می آید و عمل حفاظت را تكمیل می نماید.این رله برای مقابله با اشكالاتی از سیستم قدرت كه در ناحیه حفاظت اصلی قرار نگرفته اند استفاده می شود.مثلاً جهت حفاظت اتصال كوتاه های داخل یك تراش قدرت معمولاً رله دیفرانسیل استفاده می شود.به هر صورت یا دلیل كه رله دیفرانسیل عمل نكند یك رله جریان زیاد برای توان تعبیه شده كه كار حفاظت پشتیبان را انجام می دهد.در سیستمهای حفاظتی معمولاً رله های بالادستی به عنوان پشتیبان رله های پایین تر دستی عمل می كنند.
ناحیه حفاظت(Protection Zone)
در طراحی سیستمهای حفاظتی شبكه قدرت به منطقه های حفاظتی خاص تقسیم
 می شوند.وظیفه حفاظت هر منطقه به عهده تعدادی رله معین واگذار می شود تا در صورت رد عیب و اتصال ناگهانی تنها ناحیه مورد نظر از بقیه جدا شود تا حداكثر پیوستگی در بهره برداری سیستم حفظ شود.مناطق حفاظتی معمول شبكه های قدرت عبارتند از:
1- ژنراتور
2- ترانسفورماتورها
3- شین ها
4- الكتروموتورها
5- خطوط انتقال و توزیع
هدف اصلی از سیستم حفاظت الكتریكی این است كه با حداكثر پیوستگی از آسیب رسیدن یا تأثیر اشكال به وجود آمده بر مناطق دیگر سیستم جلوگیری كند.سیستم حفاظت پشتیبان باعث قطع كلیدهای ناحیه مجاور و یا Zone های محصور كننده ناحیه معیوب 
می شود.نكته:حفاظت هر Zone با Zone مجاور آن همپوشانی دارند تا از احتمال هر حادثه جلوگیری شود.تقسیم بندی Zone ها به محل نصب ترانسهای جریان یا ولتاژ بستگی دارد.

آسیب های الكتریكی در برق

صاعقه‌
صاعقه‌ یك‌ جریان‌ الكتریكی‌ ناگهانی‌ طبیعی‌ است‌ كه‌ از جو تخلیه‌ می‌شود و در مسیر خود، مقادیر زیادی‌ از حرارت‌ و نور را منتقل‌ می‌كند. صاعقه‌، تماس‌ خود با زمین‌ را از طریق‌ نزدیك‌ترین‌ ساختارهای‌ بلند محوطه‌ و احتمالاً هر شخصی‌ كه‌ نزدیك‌ آن‌ ساختار ایستاده‌ باشد، برقرار می‌كند. اصابت‌ صاعقه‌ می‌تواند به‌ آتش‌ گرفتن‌ لباس‌ها، زمین‌ خوردن‌ مصدوم‌ و حتی‌ مرگ‌ آنی‌ منجر شود. هرچه‌ سریع‌تر تمام‌ افراد را از محل‌ اصابت‌ صاعقه‌ دور كنید.

جریان‌ ولتاژ بالا
تماس‌ با جریان‌ ولتاژ بالا (كه‌ معمولاً در خطوط‌ نیرو و كابل‌های‌ هوایی‌ پرفشار وجود دارد) معمولاً به‌ مرگ‌ فوری‌ منجر می‌شود. افرادی‌ كه‌ زنده‌ می‌مانند، سوختگی‌های‌ شدیدی‌ خواهند داشت‌. از این‌ گذشته‌، این‌ شوك‌ می‌تواند با ایجاد اسپاسم‌ عضلانی‌، مصدوم‌ را به‌ اطراف‌ پرتاب‌ كرده‌، آسیب‌هایی‌ مثل‌ شكستگی‌ ایجاد كند. جریان‌ برق‌ با ولتاژ بالا می‌تواند تا 18 متر جهش‌ («قوس‌») داشته‌ باشد. اشیایی‌ مثل‌ چوب‌ خشك‌ یا لباس‌ نمی‌توانند از شما محافظت‌ كنند. قبل‌ از نزدیك‌ شدن‌ به‌ مصدوم‌، منبع‌ جریان‌ برق‌ باید قطع‌ شده‌ باشد؛ در صورتی‌ كه‌ خطوط‌ نیروی‌ هوایی‌ در راه‌آهن‌ آسیب‌ دیده‌ باشند، قطع‌ منبع‌ برق‌ بسیار حیاتی‌ خواهد بود. مصدوم‌ احتمالاً بی‌هوش‌ است‌. پس‌ از آنكه‌ از بی‌خطر بودن‌ محل‌ مطمئن‌ شدید، راه‌ تنفسی‌ مصدوم‌ را باز كرده‌، تنفس‌ وی‌ را بررسی‌ كنید؛ آماده‌ باشید تا در صورت‌ لزوم‌ احیای‌ تنفسی‌ و ماساژ قفسه‌ سینه‌ را آغاز كنید (مبحث‌ « اقدامات‌ نجات‌دهنده‌ حیات‌ » را ببینید). در صورتی‌ كه‌ مصدوم‌ در حال‌ نفس‌ كشیدن‌ است‌، وی‌ را در وضعیت‌ بهبود قرار دهید. علایم‌ حیاتی‌ (سطح‌ پاسخ‌دهی‌، نبض‌ و تنفس‌) را مرتباً كنترل‌ و ثبت‌ كنید.
جریان‌ برق‌ با ولتاژ بالا ناظران‌ را از محل‌ حادثه‌ای‌ كه‌ در اثر جریان‌ ولتاژ بالا رخ‌ داده‌ است‌، دور كنید. فاصله‌ ایمن‌، بیش‌ از 18 متر از منبع‌ برق‌ است‌.

جریان‌ ولتاژ پایین‌
جریان‌های‌ خانگی‌ كه‌ در منازل‌ و محل‌های‌ كار مورد استفاده‌ قرار می‌گیرند، می‌توانند آسیب‌های‌ جدی‌ یا حتی‌ مرگ‌ ایجاد كنند. حوادث‌ معمولاً ناشی‌ از كلیدهای‌ برق‌ خراب‌، سیم‌های‌ برق‌ لخت‌ شده‌ یا وسایل‌ برقی‌ دارای‌ نقص‌ هستند. خصوصاً كودكان‌ كم‌ سن‌ و سال‌ در معرض‌ خطر هستند (كودكان‌ به‌طور طبیعی‌ كنجكاو بوده‌، ممكن‌ است‌ انگشتان‌ خود یا سایر اشیاء را به‌ داخل‌ پریزهای‌ دیواری‌ برق‌ فرو كنند). آب‌ (كه‌ یك‌ هادی‌ قوی‌ و خطرناك‌ الكتریسیته‌ است‌) میزان‌ خطر را افزایش‌ می‌دهد. تماس‌ با یك‌ وسیله‌ برقی‌ بی‌خطر با دست‌های‌ خیس‌ یا در شرایطی‌ كه‌ كف‌ اتاق‌ خیس‌ باشد، خطر شوك‌ الكتریكی‌ را به‌ مقدار زیادی‌ افزایش‌ می‌دهد.



هشدار!
در صورتی‌ كه‌ مصدوم‌ در تماس‌ با جریان‌ الكتریكی‌ است‌، به‌ وی‌ دست‌ نزنید؛ ممكن‌ است‌ مصدوم‌ «برق‌دار» باشد و شما هم‌ در معرض‌ برق‌گرفتگی‌ قرار بگیرید. 
هرگز از وسایل‌ فلزی‌ برای‌ قطع‌ تماس‌ الكتریكی‌ استفاده‌ نكنید. روی‌ یك‌ ماده‌ خشك‌ نارسانا ایستاده‌، از یك‌ وسیله‌ چوبی‌ استفاده‌ كنید. 
آماده‌ باشید تا در صورت‌ توقف‌ تنفس‌ مصدوم‌، احیای‌ تنفسی‌ یا ماساژ قلبی‌ را تا رسیدن‌ كمك‌های‌ اورژانس‌ آغاز كنید (عنوان‌ « اقدامات‌ نجات‌دهنده‌ حیات‌ » را ببینید).

آنچه‌ شما می‌توانید انجام‌ دهید
در صورتی‌ كه‌ به‌ محل‌ انشعاب‌ اصلی‌ یا كنتور برق‌ به‌ سهولت‌ دسترسی‌ دارید، تماس‌ بین‌ مصدوم‌ و منبع‌ برق‌ را از طریق‌ خاموش‌ كردن‌ آن‌، قطع‌ كنید. در غیر این‌ صورت‌، دو شاخه‌ را خارج‌ كنید یا كابل‌ را درآورید. اگر به‌ كابل‌، پریز یا محل‌ انشعاب‌ اصلی‌ دسترسی‌ ندارید، به‌ موارد زیر عمل‌ كنید: 
برای‌ محافظت‌ از خود، روی‌ یك‌ ماده‌ خشك‌ نارسانا مثل‌ یك‌ جعبه‌ چوبی‌، یك‌ كفپوش‌ پلاستیكی‌ یا یك‌ دفترچه‌ راهنمای‌ تلفن‌ بایستید. 
با استفاده‌ از یك‌ وسیله‌ چوبی‌ (مثل‌ یك‌ جارو)، اندام‌های‌ مصدوم‌ را از روی‌ منبع‌ الكتریكی‌ كنار بزنید و یا منبع‌ الكتریكی‌ را از مصدوم‌ دور كنید. 
اگر قطع‌ تماس‌ (مصدوم‌ با منبع‌ برق‌) با یك‌ وسیله‌ چوبی‌ مقدور نیست‌، ضمن‌ آنكه‌ كاملاً مراقب‌ هستید تا به‌ مصدوم‌ دست‌ نزنید، طنابی‌ را به‌ دور مچ‌ پای‌ مصدوم‌ یا بازوان‌ وی‌ حلقه‌ كنید و وی‌ را از منبع‌ جریان‌ الكتریكی‌ دور كنید. 
تنها در صورتی‌ كه‌ ضرورت‌ دارد، مصدوم‌ را با كشیدن‌ بخش‌هایی‌ از لباس‌ كه‌ شل‌ و خشك‌ هستند، (از منبع‌ برق‌) دور كنید. این‌ كار را تنها به‌ عنوان‌ آخرین‌ تلاش‌ انجام‌ دهید زیرا ممكن‌ است‌ مصدوم‌ همچنان‌ «برق‌دار» باشد.
 
دور كردن‌ منبع‌ برق‌ اگر نمی‌توانید جریان‌ الكتریكی‌ را خاموش‌ كنید، بر روی‌ یك‌ ماده‌ خشك‌ نارسانا (مثل‌ یك‌ دفترچه‌ راهنمای‌ تلفن‌) بایستید و با استفاده‌ از یك‌ دسته‌ جارو، منبع‌ برق‌ را از مصدوم‌ دور كنید. هرگز مستقیماً به‌ مصدوم‌ دست‌ نزنید.
توجه: پزشكی دانشی همیشه در تغییر است. در ارایه مطالب سلامتیران تلاش زیادی در جهت كامل بودن و تطابق آن با استانداردهای روز پزشكی دنیا تا زمان انتشار صورت گرفته است. اما بدلیل اینكه در علوم پزشكی وجود خطاهای پژوهشی و تغییرات روز به روز همواره متصور است، سلامتیران مطالب ارائه شده را الزاماً كامل و عاری از خطا نمی‌داند. ارجح آن‌ است كه كاربران این اطلاعات را قبل از بكارگیری با رجوع به پزشكان و منابع دیگر نیز تأیید نمایند

برق گرفتگی 
 داشتن اطلاعات در مورد برق، نحوه نصب وسایل روشنایی و تعمیر بعضی از اسباب برقی برای همگان ضروری به نظر می رسد. آموزش تدریجی این مسائل از سنین نوجوانی یكی از ضروری ترین موارد آموزشی عصر ما تلقی می شود. 
بدن انسان هادی جریان برق است. اگر بدن انسان به برق اتصال پیدا كند منجر به عبور جریان برق از بدن فرد به زمین خواهد شد. در جریان برق گرفتگی علاوه بر سوختگی پوست كه محل ورود و خروج جریان برق را شامل می شود بافتها هم دچار آسیب می شود. اگر جریان برق از قلب عبور كرده باشد منجر به اختلال در سیستم قلب و اگر از مغز عبور كند منجر به مهار مركز تنفس و وقفه تنفسی خواهد شد.
برق گرفتگی به دو دسته تقسیم می شود.
۱- با ولتاژهای بالا  
  ۲- با ولتاژهای پائین
در موارد با ولتاژ بالا، حتماً بدن لازم نیست مستقیم با سیم یا كابل برق تماس داشته باشد بلكه ممكن است در فاصله 20 متری هم جریان برق از هوا عبور كند و به بدن فرد منتقل شود و باعث برق گرفتگی شود. در این موارد هر چقدر ولتاژ برق و رطوبت هوا بالا باشد میزان انتقال و آسیبی كه به بدن وارد می شود بیشتر است.
 موارد ولتاژ پائین بیشتر در خانه اتفاق می افتد. مثلاً فرد از سیم لخت و یا وسایل برقی مخصوصاً آن دسته از وسایل كه در آنها آب ریخته می شود آسیب می بیند.ممكن است از طریق كلید برق برق گرفتگی ایجاد شود.
در برق گرفتگی با ولتاژ پائین بدن فرد دچار لرزش می شود حال آنكه در موارد با ولتاژ بالا بدلیل گرفتگی عضلات، منجر به اتصال دائم با آن وسیله خواهد شد.
كمكهای اولیه كه در برق گرفتگی با ولتاژ پائین در منزل می توانیم انجام دهیم رعایت جوانب احتیاط است. مسائلی است كه فرد كمك كننده باید انها را رعایت كند. بدین ترتیب كه تا وقتیكه جریان برق به مصدوم متصل است نباید به مصدوم دست بزنیم. ابتدا باید جریان برق قطع شود كه با قطع كردن فیوز یا كشیدن دو شاخه از پریز ممكن می شود.
بعد از قطع جریان برق باید بدن مصدوم را از اتصال به لوازم برقی جدا كرد. فرد كمك كننده باید دمپایی لاستیكی به پا كند و یا اگر زمین خیس است از چند روزنامه برای خشك كردن استفاده كند و توسط یك چوب و یا هر چیزی كه غیر رسانا است فرد مصدوم را از محل كه برق در آن وجود دارد دور كند.
بعد از قطع ارتباط برق در ابتدا باید تنفس مصدوم را كنترل كرد. اگر تنفس نداشت باید تنفس دهان به دهان انجام شود. بالافاصله باید ضربان قلب و نبض كنترل شود. در صورتیكه نبض وجود نداشت ماساژ قلبی ضروری است.
در هر نوع برق گرفتگی شخص باید به بیمارستان منتقل شود و باید تا ۲٤ ساعت تحت نظر باشد. البته تا رسیدن به پزشك یكبار تنفس مصنوعی و همچنین ٥ بار ماساژ قلبی لازم است.
در برق گرفتگی با ولتاژ بالا تا زمانی كه جریان برق قطع نشده حتی نمی توان به مصدوم نزدیك شد چون در فاصله ۶ متری هم ممكن است به فردی كه می خواهد كمك كند برق منتقل شود.
نكاتی كه باید در هنگام صاعقه رعایت شود تا باعث پیشگیری از برق گرفتگی شود:
۱- دوری از درختان و پایه های برق
۲- گریز از روی ارتفاعات
۳- خوابیدن روی زمین یا جای گود




1- در معابر عمومی به علایم هشدار دهنده كه روی تابلو های برق و تابلو های سیار كه كارگران نصب كرده اند توجه و مراقبت نمایید .
2- از دستكاری به جعبه های انشعاب و باز كردن درب آنها و سایر تجهیزات برقی مثل تابلو های برق ، پایه های فلزی روشنایی ، دریچه ترمینال آنها و امثالهم خودداری نمایید.
3- در صورتیكه حفاری جهت كابل برق احداث شده و یا كارگران مشغول به كار هستند مراقبت نمایید تا خطری متوجه شما نباشد. ضمنا مسیر حفاری كه تا چند روز پر نمی شود به منطقه برق خود اطلاع دهید.
4- در صورت مشاهده هر گونه اتفاق غیر منتظره در رابطه با تجهیزات برقی مثل تیر شكستگی ، آتش سوزی در تجهیزات برقی ، سیم پارگی و ... مراتب را فورا به اداره حوادث منطقه خود اطلاع دهید.
5- در هوای بارانی و مرطوب ، تنه درختان و تیرهای برق بخصوص تیرهای فلزی را لمس نكنید.
6- از بچه مراقبت نمایید كه به دریچه باز شده پایه های روشنایی فلزی نزدیك و دستكاری نكنند.
7- در جاهاییكه تیرهای سیمانی برق روی هم انباشته شده و خطر لغزش تیرها وجود دارد ، بچه ها را محافظت نمایید.
8- سیم های لخت كه از روی تیرهای برق به سطح پایین یا زمین افتاده هرگز دست نزنید.
9- مراقبت نمایید ، اشیاء فلزی مثل آنتن تلویزیون به سیم های برق نزدیك نشود.
10- اشیاء فلزی را در ساختمان یا معابر به سیم های برق نزدیك نكنید.
11- ماشین خود را مقابل بست های زمینی پارك نكنید.
12- در صورتیكه اختلالی در برق منزل دارید ، هرگز تجهیزات برقی بیرون مثل جعبه انشعاب ها را باز و اقدام به تعمییر نكنید و هرگز از تعمیرات الكتریكی نخواهید این كار را نكنید.
13- ماشین های مخصوص مثل جرثقیل و كامیون و كمپرسی در موقع عبور یا مانور به شبكه برق نزدیك و ایجاد خطر شود.بایستی این مورد را توجه نمایید.
14- در رانندگی دقت نمایید بخصوص در شبها كه وسیله خودرو به تجهیزات برقی اصابت نكند.
15- لوله های فلزی محافظ كابل جعبه انشعاب و سایر متعلقات را هرگز دست نزنید.
16- چراغ های خاموش روشنایی را در اسرع وقت به نگهبانی منطقه اطلاع دهید.
17- از شبكه های برق اقدام به گرفتن برق غیر مجاز نكنید و سایر تخلفات مشاهده شده را به نگهبانی منطقه اطلاع دهید.
18- اگر افرادی در ارتباط با برق مراجعه نمایید ، كارت شناسایی در خواست و مراقبت نمایید كه افراد مشكوك نباشند.
19- در موقع نصب یا جمع آوری تیر برق و ترانس برق كه جرثقیل و كارگران مشغول به كار هستند، خطر باز شدن زنجیر و سایر خطرات وجود دارد شدیدا محوطه خطر را در نظر داشته باشید.
20- ممكن است بر اثر بی احتیاطی كارگران برق در لحظاتی درب ورودی تجهیزات برقی باز باشد. مراقبت نماییدكه بچه ها و بزرگترها داخل پست نشوند و تجهیزات برقی را دست نزنند.
21- در پشت بام ها مراقبت نمایید در هنگام برف روبی یا سایر موارد مواد به روی سیم های برق ریخته نشود ضمن اینكه در رطوبت، پارو و مواد عایق نیز هادی شده و خطر برق گرفتگی و حادثه وجود دارد.
22- تیر های چوبی كه آغشته به مواد سمی هستند ، اگر تراشه آن در دست بچه ها بعلت مختلف فرو رود خطرات عفونت دارد ، مراقبت نمایید.
23- درختانی كه درگیر با شبكه هستند بخصوص درختان میوه مثل توت ، برای بچه ها و جوانان كه بالای درخت رفته اند در مواقعی امكان خطر دارد ، مراقب باشید.
24- هرگز روی تیر های برق و یا درب پست ها و سایر تابلو ها ، اعلانات نصب نكنید این مسئله بسیار خطرناك است بخصوص نصب آگهی ها روی تیر های برق كه خطر برق گرفتگی وجود دارد .تا بحال چندین حادثه منجر به فوت در این قبیل موارد مشاهده شده است .
25- كارگران در معابر برای اتصال كابل های زمین از قیر مذاب استفاده می نمایند . خطرات قیر مذاب بسیار جدی است . به بچه ها و جوانان احتیاط با برخورد به این موارد را یاد آوری كنید.
دستورات ایمنی و حفاظت برقكاران
1- برقكاران موظفند هنگام كار تمام اشیاء فلزی از قبیل ساعت ، انگشتر ، گردنبند و ... را از خود دور نمایند.
2- در گروههای دو نفره ، انجام كار همزمان در ارتفاع و یا روی تابلو برای بیش از یكنفرممنوع می باشد و فرد دوم باید مراقب بر چگونگی اجرای صحیح كار باشد.
3- قطع و وصل مدار بصورت غیر استاندارد و به هرگونه روش شخصی ممنوع می باشد .
4- در مدت زمان انجام كار گروه تعمیرات روی تجهیزات الكتریكی ، بایستی وسیله نقلیه گروه در محل كار آماده باشد.
5- در محیط كار باید نوربه حد كافی موجود باشد.
6-در شرایط جوی غیر عادی (رعد و برق) انجام كار روی خطوط برقدار ممنوع است.
7- هر گونه تغییر در لوازم ایمنی استاندارد شده ممنوع می باشد.
8- در صورت نیاز به كار نفر دوم روی یك پایه ، صعود و فرود تا استقرار نفر اول ممنوع است.
9- در صورتیكه شبكه به طریقی احداث شده باشد كه انجام كار بصورت برقدار میسر نباشد لازم است قبل از هر گونه عملیات روی شبكه مورد نظر فرم قطع و وصل مدار دریافت گردد.
10- افراد اجرایی بایستی از لوازم ایمنی و ابزار كار سالم استفاده نمایند .
11- هنگام كار حضور سرپرست گروه در محل كار الزامی است .
12- افراد گروه اجرایی موظف می باشند ضمن استفاده از لوازم ایمنی و ابزار كار موارد زیر را رعایت نمایند الف : تمیز و سالم نگهداشتن لوازم ایمنی و ابزار كار (افراد می بایستی لوازم ایمنی و ابزار كار را سالم و تمیز نگهداشته و از بكار بردن لوازم ایمنی و ابزار كار معیوب خودداری نمایند.)
ب : حمل و كاربرد صحیح لوازم (افراد می بایستی لوازم و ابزار كار را بطور صحیح بكار گرفته و در حمل آن رعایت احتیاط را بعمل آورده و از انداختن آنها به اطراف خود داری نمایند.
)13- در صورت استفاده از خودرو ، موتورسیكلت ، ماشین آلات و ماشین آلات سنگین ، رعایت مقررات ایمنی و خاص آن الزامی است .
14- در صورت استفاده از موتور سیكلت بایستی از كلاه ایمنی استفاده شود .
15- خودرو اتفاقات باید مجهز به بی سیم ، آژیر ، چراغ گردان ، پرژكتور ، كپسول اطفاء حریق ، فلاشر و كمربند ایمنی باشد
16- در صورت استفاده از نردبان مقررات ایمنی و خاص مربوطه الزامی است .
17- در صورت نیاز به نردبان با ارتفاع بیش از سه متر ، ضمن مهار نمودن نردبان به پایه و بصورت عمودی نفر دوم همكاریهای لازم را به عمل آورد.
18- مجریان موظف می باشند قبل از اجرای كار و بعد از آن موضوع قطع و وصل نمودن برق مدار را به اطلاع مشتركین برسانند.
19- چنانچه وضعیت شبكه به طریقی باشد كه برای افراد اجرایی ، اهالی و یا تاسیسات خطر آفرین باشد بایستی شبكه بلافاصله از نزدیكترین محل قطع گردد .
20- برقكار گروه اتفاقات هنگام عزیمت به ماموریت حق رانندگی خودرو اتفاقات را ندارد.
21- در صورت كار با شبكه بی برق ، پس از جدا نمودن شبكه از منبع تغذیه و قطع كلید راه انداز معابر و آزمایشات بی برقی مدار بایستی طرفین محل كار اتصال زمین گردد.
22- آزمایش الكتریكی بمنظور حصول اطمینان از بی برق بودن مدار با استفاده از ولت سنج ضمن رعایت فاصله مجاز
23- بستن دستگاه اتصال زمین موقت در طرفین محل كار و در معرض دید مجری بطریقی كه تا پایان كار نیازی به جابجایی آن نباشد
24- تخلیه الكتریكی مدار
25- قبل از وصل نمودن برق مدار اطمینان حاصل شود كه مدار سالم و افراد مشغول كار نمی باشند.
26- كارگران نباید از سیم مهار ، میخ ها ، تسمه ها ، سیم ها و امثال آن كه ممكن است استحكام كافی نداشته باشد آویزان شوند.
27- دستكش عایق لاستیكی را بدون روكش چرمی نباید بكار برد .
28- قبل از نصب یا برچیدن هادی یا كابل ، نیرویی كه بعدا به تیرها و یا تاسیسات مشابه وارد خواهد شد باید مورد نظر قرار گیرد و اقدام لازم جهت جلوگیری از انهدام اجزاء یا اشیا حامل نیرو به عمل آید .
29- طنابهایی كه در نزدیكی خطوط برقدار مورد استفاده قرار می گیرند باید از جنس غیر هادی باشند .


منبع:
http://power-factor.blogfa.com

انرژی الكتریكی چیست ؟

انرژی الكتریكی چیست ؟

انرژی الكتریكی چیست ؟

میدانیم كه هر ماده از تعداد بسیار اتم تشكیل شده است كه هر اتم نیز از سه قسمت 1-نوترون 2- پروتن 3-الكترون تشكلیل شده است تعداد الكترونها با تعداد پروتنها در حالت عادی (خنثی) برابر است الكترون دارای بار منفی و پروتن دارای بار مثبت میباشند كه الكترونها به دور(( پروتن و نوترون )) (هسته اتم) با سرعت بسیار زیادی میچرخند در اثر این چرخش نیروی گریز از مركزی بوجود می آید كه مقدار این نیرو با مقدار نیروی جاذبه بین الكترونها و هسته برابر است پس این برابری نیرو الكترونها را در حالت تعادل نگه میدارد و نمیگذارد كه از هسته دور شوند .

یك سیم مسی هم دارای تعداد زیادی اتم و در نتیجه الكترون است هر گاه ما بتوانیم توسط یك نیرویی الكترونهای در حال چرخش به دور هسته را از مدار خود خارج كنیم و در یك جهت معین به حركت در آوریم جریان الكتریكی برقرار میشود.

پس این نكته را دریافتیم كه جریان برق چیزی جز حركت الكترونها نیست البته این حركت بصورت انتقالی انجام میشود یعنی یك اتم تعدادی الكترون به اتم كناری خود میدهد و اتم كناری نیز به همین ترتیب تعدادی الكترون به اتم بعدی میدهد و بدین صورت جریان برقرار میشود. پس هر گاه كه میگوئیم جریان برق كم یا زیاد است یعنی تعداد الكترونهایی كه در مسیر سیم در حال حركت هستند كم یا زیاد است .

نیروهایی كه باعث جدا شدن الكترون از هسته میشوند:

1- نیروی مغناطیسی خارجی

هرگاه یك سیم را در یك میدان مغناطیسی حركت دهیم نیروی این میدان باعث حركت الكترونهای سیم میشود .

2- ضربه

فرض كنید یك اتوبوس كنار خیابان ایستاده و تمام مسافران آن محكم روی صندلیها نشستند بعد یك اتومبیل دیگر با سرعت زیاد به جلوی این اتوبوس برخورد میكند حال اتوبوس با سرعت به عقب پرتاب میشود و مسافران كه در آنها اینرسی سكون ذخیره شده تمایل دارند كه به همان حالت سكون باقی بمانند در نتیجه اتوبوس به عقب رفته ولی مسافران در همان نقطه مكانی باقی میمانند در نتیجه مسافران از صندلیهای خود جدا شده و از شیشه اتوبوس به بیرون پرتاب میشوند پس این نیروی ضربه بود كه مسافران را از اتوبوس جدا كرد به همین صورت نیز ضربه میتواند الكترونها را از مدار خود خارج كند. نمونه این تولید برق در فندكها.

3- انرژی خورشیدی

انرژی خورشیدی نیز دارای نیرویی است كه قادر است الكترونها را از مدار خود جدا كند.

4-حرارت و ...

میدانیم كه حرارت باعث میشود كه جنبش ملكولی اجسام زیاد شود در اثر این جنبش تعداد زیادی ملكول به شدت با هم برخورد میكنند كه همان نیروی ضربه را بوجود می آوردند و باعث جدا شدن الكترون از اتم میشوند .

نكته : یك سیم مانند دالانی میماند كه در یك دوره زمانی مشخص تعداد معینی از افراد میتوانند از آن عبور كنند یعنی برای اینكه در دوره زمانی مشخص مثلا در 1 دقیقه افراد بیشتری بتوانند از این دالان عبور كنند باید سرعت حركت آنها بیشتر شود در نتیجه در اثر برخورد با هم و با دیواره دالان باعث ایجاد اصطكاك و گرما میشوند برای سیم نیز چنین اتفاقی می افتد یعنی اگر بخواهیم تعداد الكترونهای در حال حركت را افزایش دهیم (جریان را افزایش دهیم ) سرعت حركت الكترونها و نیز تعداد الكترونهایی كه همراه با هم از مقطع سیم عبور میكنند افزایش می یابد در نتیجه اصطكاك افزایش یافته و تولید گرما میكند كه اگر جریان بیش از حد مجاز خود از سیم عبور كند گرمای تولید شده باعث ذوب شدن سیم میشود (سیم میسوزد).

برداشت كلی از این قسمت : حركت الكترونها در یك هادی (سیم) را جریان الكتریكی گویند .

تا اینجا معنی جریان را فهمیدیم اما در مورد ولتاژ چه باید گفت ؟

آیا یك منبع كه ولتاژش بیشتر باشد برق بیشتری تولید میكند یا منبعی كه جریانش بیشتر باشد ؟

هر گاه یك اتم الكترنهایش را از دست دهد بار منفی آن كم میشود و اصطلاحاً میگوئیم بار دار مثبت شده است میدانیم كه بین بار مثبت و منفی نیروی جاذبه وجود دارد و نیروی جاذبه یك عدد الكترون با نیروی جاذبه یك عدد پروتن برابر است به همین جهت است كه در اتم هر پروتن برای خود یك الكترون اختیار میكند تا اینكه بار الكتریكی اتم خنثی شود در حالت عادی تمام اتمهای یك سیم از نظر بار الكتریكی خنثی هستند وقتی ما توسط نیروی خارجی الكترونهای اتمهای سیم را جدا میكنیم و آنها را به یك سمت هدایت میكنیم آن طرف سیم كه الكترونها به آنجا هدایت شده اند دارای زیادی الكترون است پس بارش منفی میشود و طرف دیگر كه كمبود الكترون دارد بارش مثبت میشود در نتیجه بین دوسر سیم یك اختلاف بوجود می آید این اختلاف بصورت انرژی پتانسیل در دو سر سیم ذخیره میشود تا زمانیكه راهی برای خنثی شدنش پیدا كند پس در این حالت هیچ گونه جریانی در سیم و جود ندارد و فقط یك انرژی پتانسیل دو سر سیم ذخیره شده است كه به این نیروی پتانسیل ولتاژ الكتریكی گوییم حال چنانچه نیروی خارجی را قطع كنیم الكترونها به سرعت به جای قبلی خود برمیگردند و در یك لحظه چریان برقرار میشود پس متوجه شدیم تا زمانیكه نیروی خارجی وجود دارد نمیگذارد كه الكترونها از مسیر همان سیم به جای خود برگردند پس باید راه دیگری پیدا كنند برای همین اگر توسط یك سیم دیگر كه میدان خارجی آن را تحت تاثیر خود قرار نداده باشد دو سر سیم قبلی را به هم وصل كنیم الكترونها راهی برای حركت به سمت مكان كمبود الكترون پیدا میكنند در نتیجه جریان در سیم برقرار میشود .

پس نتیجه گرفتیم كه در یك مدار الكتریكی كار اصلی را جریان انجام میدهد و ولتاژ فقط یك نیروی ذخیره شده است كه باعث به حركت در آوردن الكترونها میشود .

حال برای اینكه بهتر متوجه شوید كه ولتاژ چگونه باعث به حركت در آوردن الكترونها (برقراری جریان ) میشود یك مثال میزنیم .

فرض كنید دو لیوان داریم كه یكی پر و دیگری نصفه است لیوانها را در كنار هم قرار میدهیم میدانیم كه بین این دولیوان اختلاف مقدار آب وجود دارد همانگونه كه بین دو سر سیم اختلاف مقدار الكترون وجود داشت اگر این لیوانها چندین ساعت هم در كنار هم قرار بگیرند هیچ اتفاقی نمی افتد اما چنانچه توسط یك لوله ته دو لیوان را به هم وصل كنیم آب از طرف لیوان پر تر به سمت لیوان نصفه حركت میكند تا زمانیكه سطح آب درون دو لیوان به یك اندازه شود . پس در اینجا اختلاف آب است كه باعث حركت میشود و در آنجا اختلاف الكترون (اختلاف پتانسیل) كه این اختلاف پتانسیل خود دارای مقدار است كه به آن مقدار ولتاژ میگوئیم .

منابع : 
----------------------
s-ta-p.persianblog.com
www.hupaa.com